روایت شبِ بی‌قرار مشهد؛ وقتی همه راه‌ها به حریم خورشید می‌رسد

مشهد در واپسین شب‌های ماه صفر، دیگر فقط یک شهر نیست؛ گویی تمام کوچه‌ها و خیابان‌هایش به جاده‌ای می‌مانند که مقصد همه قدم‌ها، یک نام است؛ «رضا».

از دورترین نقاط ایران و حتی آن‌سوی مرزها، کاروان‌های عزاداری راهی این شهر شده‌اند تا در روز‌هایی که آسمان خراسان رنگ ماتم گرفته، خود را به حریم امام مهربانی برسانند.

در مسیر‌های منتهی به حرم مطهر رضوی، پرچم‌های عزا بر شانه باد می‌رقصند و صدای نوحه، آرام‌آرام با صدای قدم‌های زائران درهم می‌آمیزد. دسته‌های عزاداری از شهر‌های مختلف آمده‌اند؛ برخی با کاروان و برخی پیاده، و هر کدام روایتی از دلدادگی را با خود آورده‌اند. زائرانی که روز‌ها در جاده قدم زده‌اند، حالا نزدیک‌تر از همیشه به مقصد رسیده‌اند؛ مقصدی که برای بسیاری، پایان یک سفر نیست، آغاز یک دلدادگی تازه است.

در این میان، خادمان رضوی نیز در جاده خدمت ایستاده‌اند. ۲۴ مجتمع میان‌راهی امام رضا (ع) در مسیر‌های منتهی به مشهد، پذیرای زائران هستند؛ از پذیرایی و اسکان گرفته تا فراهم‌کردن امکاناتی برای‌آنکه خستگی راه، چیزی از شوق زیارت کم نکند. در مشهد نیز مواکب آستان قدس رضوی، ادامه همین مسیر خدمت را بر عهده گرفته‌اند تا زائر، پیش از رسیدن به حرم و پس از ورود به شهر، خود را تنها احساس نکند.

در گوشه‌وکنار مشهد، مواکب بنیاد کرامت رضوی نیز به استقبال زائران آمده‌اند؛ از شارستان شهید شوشتری و ره باغ رضوان گرفته تا میدان شهدا، زیرگذر میدان شهدا، ورزشگاه امام رضا (ع) و باغ اردوگاه خاتون. مجموعه‌هایی که در مجموع ظرفیت پذیرش و اسکان ۱۶ هزار زائر را فراهم کرده‌اند و سفره‌های خدمت را برای پذیرایی از دلدادگان امام هشتم (ع) گسترده‌اند.

اینجا هر خدمت، رنگی از محبت دارد؛ یکی نان می‌پزد، دیگری چای تعارف می‌کند، خادمی به دنبال ویلچر زائر است و دستی دیگر چرخ کالسکه کودکی را تعمیر می‌کند. غرفه‌های سلامت، مشاوره، فرهنگی و کودک برپا هستند؛ برنامه‌های نمایشی و سرود اجرا می‌شود، نماز جماعت اقامه می‌شود و سخنرانان از سیره امام رئوف (ع) می‌گویند. در مرز دوغارون نیز برای زائران ورودی از افغانستان، موکبی پنج‌روزه برپا شده تا مسیر زیارت برای آنان نیز با عطر خدمت همراه باشد.

اما خدمت، تنها به پذیرایی از زائر خلاصه نمی‌شود. در ایام شهادت امام رضا (ع)، بنیاد کرامت رضوی با حمایت از ۴۰۰ هیئت و موکب مردمی، بخشی از توان خود را به میدان آورده است. در اقدامی اجتماعی نیز زمینه آزادی ۴۳۷ زندانی جرایم غیرعمد خراسان رضوی با مجموع ارزش پرونده‌های ۶۲۰ میلیارد تومان فراهم شده و آستان قدس رضوی برای این امر ۳۴ میلیارد تومان اختصاص داده است؛ گویی کرامت رضوی، این بار از پشت میله‌های زندان نیز راهی خانه‌های چشم‌انتظار شده است.

در این میان، تولیت آستان قدس رضوی نیز با حضور در جمع مواکب بنیاد کرامت رضوی، از نزدیک در جریان تلاش خادمان و روند خدمت‌رسانی به زائران قرار گرفته است؛ خادمانی که بی‌وقفه ایستاده‌اند تا هیچ زائری در این شب‌های پرشور، بی‌پناه نماند.

اما همه این راه‌ها سرانجام به یک نقطه ختم می‌شود؛ حرم؛ و حرم، حکایت دیگری دارد...

از نخستین قدم‌هایی که بر سنگ‌فرش صحن‌ها می‌گذاری، انگار چیزی در هوای اینجا تغییر می‌کند. صدا‌ها آرام‌تر می‌شوند، چشم‌ها نمناک‌تر و قدم‌ها سنگین‌تر. سیل جمعیت، در میان صحن‌ها جاری است و هر کس به زبانی با امام خود سخن می‌گوید. یکی اشک می‌ریزد، دیگری دست بر سینه می‌گذارد و زیر لب زیارت می‌خواند و دیگری تنها به گنبد طلایی چشم دوخته است؛ شاید برای گفتن حرف‌هایی که هیچ واژه‌ای توان بیانشان را ندارد.

شب شهادت امام رضا (ع)، حرم مطهر رضوی در سوگ خورشید خراسان فرومی‌رود. آیین دیرینه خطبه‌خوانی برگزار می‌شود؛ شمع‌های روشن در دستان خادمان و زمزمه‌های آرام سوگواران، صحن‌های حرم را به صحنه‌ای از شکوه دلدادگی تبدیل می‌کند. نور شمع‌ها در تاریکی شب می‌لرزد و اشک‌ها بر گونه‌ها می‌نشیند؛ گویی تاریخ، هر سال در همین شب دوباره روایت غربت امام هشتم (ع) را برای عاشقانش بازگو می‌کند.

در میان این جمعیت، چهره‌هایی دیده می‌شود که هر کدام داستانی با خود آورده‌اند؛ زائرانی که از راهپیمایی اربعین بازگشته‌اند، جاماندگانی که فرصت حضور در کربلا را نیافته‌اند و حالا دلشان را به مشهد رسانده‌اند و دسته‌هایی که از شهر‌های دور و نزدیک آمده‌اند تا روز شهادت امام رضا (ع) را در جوار بارگاه او سپری کنند.

اینجا، کربلا و مشهد به هم نزدیک شده‌اند؛ جامانده و رسیده، خسته و امیدوار، همه در یک نقطه جمع شده‌اند. مقصد، حرم است و پناه، امام رضا (ع).