گنجینه رضوی، امانت‌دار میراث رهبر شهید انقلاب اسلامی (رضوان‌الله تعالی علیه)

مشروح یادداشت حجت‌الاسلام‌والمسلمین سیدجلال حسینی را در ادامه می‌خوانید:

در ایام اربعین تدفین رهبر شهید انقلاب، حضرت آیت‌الله العظمی امام سیدعلی حسینی خامنه‌ای (رضوان‌الله تعالی علیه)، که نام و یادشان با عزت، استقلال، مقاومت و بیداری امت اسلام گره خورده است، خود را نه در جایگاه یک مدیر اداری، بلکه در جایگاه خادم میراث بزرگمردی می‌دانم که تمام عمر خود را بی‌وقفه در راه خدا، کرامت مردم و اعتلای اسلام ناب محمدی (ص)، صرف کرد.

در این میان، یادگار‌های به‌جا مانده از ایشان در گنجینه رضوی؛ از دست‌نوشته‌ها، تقریرات علمی، پیام‌ها و مکاتبات تا تصویرها، فیلم‌ها، گزارش دیدار‌ها و متعلقات شخصی ایشان، برای ما صرفاً «منابع آرشیوی» نیستند؛ این آثار، چراغ راه آیندگان است.

بنابراین، وقتی در میان مخازن سازمان و گنجینه‌های موزه قدم می‌زنم و یادگار‌های رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) را می‌بینم، این حقیقت را با تمام وجود لمس می‌کنم که وظیفه ما تنها حفظ فیزیکی این آثار نیست. ما موظف هستیم اندیشه، منش، سبک رهبری، تدبیر سیاسی، عدالت‌خواهی، معنویت عمیق و اهتمام ایشان به فرهنگ، علم و هنر را به زبان قابل فهم برای نسل امروز و فردا ترجمه کنیم. چراکه این یادگارها، روایت یک زندگی فردی نیستند؛ روایت تاریخ معاصر ما، انقلاب اسلامی، دفاع مقدس، سال‌های دشوار تحریم و فشار و مقاومت یک ملت در سایه رهبریِ الهی است.

در حقیقت در این فرصت تاریخی، بیش از پیش احساس می‌کنیم که یادگار‌های قائد شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) باید از چند قاب و ویترین ساده فراتر برود و به «منبع فهم» تبدیل شود؛ فهم اینکه ایشان چه می‌گفت، چگونه می‌اندیشید، چگونه تصمیم می‌گرفت، چگونه با مردم سخن می‌گفت و چگونه در برابر دشمن می‌ایستاد. اگر نبودن رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) را با تمام وجود حس می‌کنیم، امروز می‌توانیم با زنده نگه داشتن فکر، مکتب، سلوک و سبک رهبری ایشان، فقدان جسمانی ایشان را به فرصتی برای تعمیق راهی که آغاز کرده است، تبدیل کنیم.

در این راستا، سازمان کتابخانه‌ها، موزه‌ها و مرکز اسناد آستان قدس رضوی به‌عنوان امانتدار بخشی از این میراث، در پرتو عنایت حضرت علی بن موسی الرضا (ع)، برنامه‌ای جامع برای گردآوری، ساماندهی، مرمت، طبقه‌بندی و دیجیتال‌سازی اسناد و آثار مرتبط با ایشان طراحی و اجرا کرده است تا این میراث گران‌سنگ، از حالت یک آرشیو خام خارج شده و به منبعی زنده برای پژوهشگران، دانشگاهیان، حوزه‌های علمیه، اصحاب رسانه، هنرمندان و عموم علاقه‌مندان تبدیل شود.

در این چارچوب، چند محور اساسی را پیگیری می‌کنیم؛ نخستین محور، فهرست‌نویسی و صورت‌بندی علمی آثار مکتوب و دیداری ـ شنیداری مرتبط با ایشان است. دست‌خط‌ها، بیانات، پیام‌ها، مکاتبات و گزارش‌های رسمی و غیررسمی مرتبط؛ از اندیشه سیاسی، فقه و اصول تا تفسیر قرآن، ادبیات و شعر، فرهنگ و هنر، مقاومت و بیداری اسلامی، جوانان و دانشگاه، زن و خانواده، علم و فناوری و مسائل جهان اسلام، در حال دسته‌بندی موضوعی است. این اقدام با هدف دسترسی پژوهشگران، طلاب، دانشجویان و روزنامه‌نگاران با کمترین محدودیت به منابع اصیل اندیشه و رهبری قائد شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) در حال انجام است.

دومین محور، حفظ و معرفی اشیای موزه‌ای و متعلقات شخصی رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) است؛ آثاری که هر یک، سندی زنده از سبک زندگی، ساده‌زیستی، نظم، ارتباط مستمر با مردم و توجه خاص ایشان به عبادت است. این اشیا در گنجینه‌های تخصصی ثبت شده و با استفاده از استاندارد‌های روز مرمت و نگهداری در حال حفاظت هستند تا آیندگان بتوانند تصویری عینی‌تر از سلوک فردی و اجتماعی این رهبر الهی به دست آورند.

سومین محور، ساماندهی عکس‌ها، فیلم‌ها و سایر منابع تصویری مربوط به ایشان است. این منابع، امکان بازخوانی سیر حضور اجتماعی و سیاسی، دیدار‌های مردمی، سفرها، جلسات مهم و لحظه‌های حساس تصمیم‌گیری رهبر شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) را فراهم می‌سازد. با تشکیل بانک اطلاعاتی تصویری و تثبیت استاندارد‌های توصیف و نمایه‌سازی، تلاش می‌کنیم این سرمایه بزرگ در اختیار مراکز پژوهشی، تاریخی و رسانه‌ای قرار گیرد.

چهارمین محور، ارائه عمومی این میراث است. معرفی و نمایش بخشی از گنجینه، در قالب برپایی نمایشگاه‌های موضوعی و تخصصی، در مشهد، تهران، قم و سایر شهر‌ها برنامه‌ریزی شده است؛ نمایشگاه‌هایی که می‌کوشند ابعاد مختلف شخصیت و سلوک قائد شهید (رضوان‌الله تعالی علیه) را نه فقط با اسناد رسمی، بلکه با خاطرات، نامه‌ها، آثار مردمی و روایت‌های کمتر شنیده‌شده به مردم نشان دهند. همچنین طراحی سامانه‌های دیجیتال و چندرسانه‌ای برای دسترسی برخط (آنلاین) به بخشی از این اسناد، در دستور کار قرار دارد تا عدالت فرهنگی در بهره‌مندی از این میراث محقق شود.

برای ما، هر برگ سند، هر قطعه عکس و هر دست‌نوشته‌ای که به رهبر شهید انقلاب اسلامی (رضوان‌الله تعالی علیه) مربوط می‌شود، حلقه اتصال میان گذشته پرافتخار این سرزمین و آینده‌ای است که باید با آگاهی، بصیرت و پایداری در خط ولایت ساخته شود.