دارالعلم؛ از رویداد علمی تا جریان تمدن‌ساز

به گزارش آستان‎‌نیوز، دارالعلم جریانی علمی و تعلیمی است که با بازخوانی مسائل کمتر پرداخته شده، تربیت نیرو‌های علمی، توجه به علوم میان رشته‌ای و پیوند دانش‌های تخصصی با نیاز‌های روز جامعه شکل می‌گیرد.

حرکت در مرز‌های علوم اسلامی

حجت الاسلام والمسلمین حسین تابانی، مسئول دبیرخانه دوره تابستانی دارالعلم، با اشاره به فلسفه شکل گیری این مدرسه بیان کرد: دارالعلم بر اساس تاکیدات قائد شهید، حضرت آیت الله العظمی خامنه‌ای (رحمت الله علیه) و با حمایت تولیت آستان قدس رضوی شکل گرفت تا طلاب در ایام تابستان، در کنار فعالیت‌های تبلیغی، فرصت پرداختن به مباحث علمی فراتر از درس‌های عمومی و سالانه حوزه را پیدا کنند.

وی افزود: یکی از رسالت‌های اصلی دارالعلم، ایجاد تعامل میان حوزه‌های علمیه شیعی در سطح استادان، نخبگان و فضلای کشور است. همچنین بازخوانی و پردازش مسائل کمتر پرداخته شده در حوزه علوم اسلامی، به ویژه در مباحث میان‌رشته‌ای، و ارائه برخی از جدیدترین دیدگاه‌ها و نظریه‌های علمی از دیگر اهداف این مدرسه به شمار می‌رود.

مسئول دبیرخانه دوره تابستانی دارالعلم ادامه داد: تلاش ما این است که با حضور استادان و فضلای سراسر کشور، به ویژه طلاب و نخبگان خراسان، در لبه‌های علم و مرز‌های دانش حرکت کنیم و به مسائلی بپردازیم که طلاب در طول سال کمتر فرصت مواجهه تخصصی با آنها را دارند.

وی تاکید کرد: مدرسه میرزا جعفر از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است؛ چرا که قائد شهید (رحمت الله علیه) در این مدرسه تحصیل و حضور داشته‌اند و بخشی از آثار تفسیری ایشان نیز در همین مدرسه، نگاشته شده است.

تداوم علمی، شرط تولید دانش

حجت الاسلام والمسلمین محمدجواد حدادزاده، مدیر مدرسه دارالعلم، نیز در ادامه این گفت‌و‌گو با تاکیدبر ضرورت استمرار فعالیت‌های علمی این مجموعه بیان کرد: ممکن است شیوه اجرای برنامه‌ها در مدارس مختلف با یکدیگر متفاوت باشد؛ برای نمونه، یک مدرسه می‌تواند سیر مطالعاتی مشخصی ارائه دهد و مدرسه‌ای دیگر برگزاری نشست‌های ماهانه یا دوره‌های چندروزه را در دستور کار قرار دهد، اما استمرار فعالیت‌های علمی، وجه مشترک همه مدارس دارالعلم است.

وی افزود: از مدیران مدارس خواسته‌ایم در فرایند گزینش طلاب، علاوه بر انتخاب افراد توانمند، استعداد‌های علمی را نیز شناسایی کنند تا از هر مدرسه تعدادی از طلاب مستعد، در طول سال تحت تربیت و برنامه ریزی علمی قرار گیرند.

مدیر مدرسه دارالعلم ادامه داد: بسیاری از مسائل علمی، به روز و مسئله محور هستند و ممکن است طلاب در جریان مباحثی که در مجامع علمی مطرح شده یا درباره آنها مقالات متعددی نوشته شده است، قرار نگرفته باشند؛ بنابراین هدف دارالعلم تکرار مطالب موجود نیست؛ بلکه باید به سمت مرز‌های علم حرکت کند و زمینه تولید دانش را فراهم آورد.

وی همچنین از تلاش برای انتقال برخی مباحث مطرح شده در دارالعلم به متون درسی حوزه خبر داد و بیان کرد: برخی مباحث تخصصی باید در مراکز ویژه دنبال شوند، اما موضوعاتی وجود دارد که لازم است به صورت عمومی در اختیار طلاب قرار گیرد.

مدیر مدرسه دارالعلم تاکید کرد: اگر قرار است دارالعلم از یک رویداد به یک جریان علمی تبدیل شود، باید به صورت هم زمان به حضور استادان برجسته، تربیت نیروی انسانی کارآمد، تولید علم و تدوین متون درسی توجه شود. این عناصر می‌توانند دارالعلم را به جایگاهی تبدیل کنند که مباحث مهم و روزآمد علوم اسلامی در آن مطرح، بررسی و نظریه‌پردازی شود.

ادبیات؛ از آموزش پایه تا عرصه‌های نو

حجت الاسلام والمسلمین علی برادران خلخالی، مدیر مدرسه ادبیات و زبان شناسی دارالعلم، نیز با تشریح برنامه‌های این مدرسه گفت: مدرسه ادبیات و زبان شناسی از نخستین مدارس دارالعلم است و از زمان شکل گیری این مجموعه، در کنار مدارس فقه و اصول و علوم عقلی فعالیت داشته است. برنامه‌های این مدرسه بر اساس پنل علمی پنج ساله‌ای تنظیم شده که پیش‌تر توسط گروه علمی طراحی و تصویب شده است.

وی افزود: در مدرسه ادبیات و زبان شناسی، ادبیات تنها به معنای ادبیات عرب یا مباحثی مانند صرف، نحو و بلاغت نیست، بلکه مفهومی گسترده دارد و ادبیات فارسی، زبان شناسی، نویسندگی و دیگر عرصه‌های مرتبط را نیز دربرمی گیرد.

مدیر مدرسه ادبیات و زبان‌شناسی ادامه داد: یکی از اهداف اصلی این مدرسه، کاربردی کردن آموزش‌های ادبی است تا طلاب و دانشجویان مرتبط با علوم حوزوی بتوانند از آموخته‌های خود در عرصه‌های علمی، تبلیغی و فرهنگی استفاده کنند. در کنار آن، پرداختن به مباحث جدیدی مانند زبان شناسی و نویسندگی نیز در دستور کار قرار دارد؛ مباحثی که معمولا در برنامه‌های معمول آموزشی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرند.

برادران خلخالی، با اشاره به حضور استادان برجسته در برنامه‌های امسال بیان کرد: در بخش نویسندگی، از حجت الاسلام والمسلمین مظفر سالاری، رمان نویس و داستان نویس شناخته شده کشور، دعوت شده است. حضور چنین استادانی می‌تواند طلاب را با تجربه‌های عملی نویسندگی و ظرفیت‌های ادبیات دینی آشنا کند.

وی طراحی پنل پنج ساله را یکی از دستاورد‌های مهم مدرسه ادبیات و زبان شناسی دانست و گفت: این پنل با صرف زمان و دقت علمی فراوان طراحی شد و استقبال مدیران مدارس از آن، نشان داد که برنامه ریزی بلندمدت می‌تواند مسیر فعالیت‌های علمی را منسجم‌تر و هدفمندتر کند.