به گزارش آستاننیوز، اول شهریورماه، روز پزشک، فرصتی است برای قدردانی از انسانهایی که بخش مهمی از زندگی حرفهای خود را با درد، رنج، امید و سلامت دیگران گره زدهاند؛ پزشکانی که برای آنها طبابت تنها یک شغل نیست و مسئولیتی اجتماعی است که با جان انسانها سر وکار دارد.
در روز پزشک، به سراغ تعدادی از پزشکان بیمارستان فوق تخصصی رضوی رفتیم تا از نگاه خود به حرفه پزشکی، سختترین لحظات طبابت، شیرینترین تجربههای درمان، دغدغههای سلامت جامعه و آینده پزشکی بگویند. روایتهایی که اگرچه از تخصصهای متفاوت بیان شدهاند، اما در یک نقطه مشترکاند: پزشکی فراتر از یک شغل است.
دکتر علی آهنیان، متخصص اورولوژی و فوقتخصص اندویورولوژی و لاپاراسکوپی، پزشکی را «شمشیر دولبه» میداند و معتقد است این حرفه میتواند هم منشأ خدمت باشد و هم در صورت فاصله گرفتن از اخلاق حرفهای، مسیر متفاوتی پیدا کند.
او میگوید: «پزشکی هم شغل است و هم مسئولیت اجتماعی؛ چون با جان آدمها سر وکار دارد».
در نگاه دکتر گلناز غلامی، متخصص بیماریهای داخلی، این مسئولیت با مفهوم «امید» گره خورده است. او پزشکی را شغلی فراتر از یک حرفه میداند و میگوید: «ما به نوعی امید مردم هستیم و وقتی امید دیگران به شما باشد، مسئولیت سنگینی بر دوش شما قرار میگیرد».
دکتر بابک الیاسی، متخصص کودکان، نیز پزشکی را در یک جمله «خدمتی صادقانه و فداکارانه» توصیف میکند و بر مسئولیت اجتماعی پزشک در قبال سلامت خانوادهها تأکید دارد.
چند نگاه متفاوت، اما یک حقیقت مشترک؛ پزشک تنها با بیماری مواجه نیست، بلکه با زندگی، خانواده و امید یک انسان روبهروست.
برای پزشک، همه لحظات طبابت به موفقیت و لبخند بیمار ختم نمیشود. گاهی سختترین لحظه زمانی است که دانش، تجربه و تمام تلاشهای پزشکی نیز برای نجات بیمار کافی نیست.
دکتر الیاسی سختترین لحظه طبابت را زمانی میداند که پزشک با وجود دانش و تجربه، نتواند کمک مؤثری به بیمار کند. او از کودکانی که با تروماهای شدید، غرقشدگی، سرطانهای پیشرفته یا نارسایی شدید به بیمارستان مراجعه میکنند، به عنوان تجربههایی یاد میکند که برای پزشک بسیار سنگین است.
دکتر غلامی نیز بیماران مبتلا به سرطان، بهویژه کودکان و جوانان، را از دشوارترین تجربههای دوران طبابت خود عنوان میکند؛ بیمارانی که فرصت کافی برای زندگی نداشتهاند و پزشک در مواجهه با آنان میان بیم و امید قرار میگیرد.
برای دکتر آهنیان، به عنوان یک جراح، یکی از سختترین لحظات، بروز عوارض جدی حین عمل است؛ لحظهای که جراح باید در کوتاهترین زمان ممکن برای کنترل یک وضعیت پیچیده تصمیم بگیرد.
او میگوید: «هر بیمار شرایط خاص خودش را دارد و هیچ عملی کاملاً بدون ریسک نیست».
اگر سختترین لحظه پزشک، عدم امکان کمک به بیمار باشد، شیرینترین لحظه زمانی است که نتیجه تلاشهای خود را در بهبود بیمار میبیند.
دکتر الیاسی از لبخند یک کودک، بهتر شدن رنگ چهره یا بهبود تنفس او به عنوان لحظاتی یاد میکند که برای پزشک قابل وصف نیست.
دکتر آهنیان نیز بهترین هدیه یک بیمار به پزشک را «خبر سلامتی» او میداند و میگوید: «اگر بیماری که مشکل ناباروری داشته، بعد از مدتی بیاید و بگوید صاحب فرزند شدهام، همین خبر برای پزشک بهترین هدیه است».
در نگاه دکتر غلامی نیز زمانی که بیمار احساس کند پزشک برای شنیدن و توضیح دادن وقت گذاشته است، بخشی از رابطه اعتماد میان پزشک و بیمار شکل میگیرد.
از نگاه این پزشکان، دانش و تخصص اگرچه پایه پزشکی است، اما برای یک پزشک خوب بودن کافی نیست.
دکتر الیاسی «صداقت با بیمار» و «شنونده خوب بودن» را از مهمترین ویژگیهای پزشک میداند و تأکید میکند گاهی شنیدن دقیق صحبتهای والدین میتواند مسیر تشخیص بیماری یک کودک را تغییر دهد.
دکتر غلامی نیز معتقد است پزشک باید آرامش داشته باشد تا بتواند از دانش و تجربه خود به بهترین شکل استفاده کند.
دکتر آهنیان نیز جراحی را ترکیبی از علم و هنر میداند؛ جایی که علاوه بر دانش تئوریک، تجربه، مهارت و توانایی تصمیمگیری پزشک اهمیت پیدا میکند.
همه پزشکان بر اهمیت پیشگیری تأکید دارند؛ موضوعی که به گفته آنان هنوز در جامعه آنگونه که باید جدی گرفته نمیشود.
دکتر الیاسی، بهویژه در حوزه کودکان، پیشگیری از حوادث را بسیار مهم میداند؛ از رعایت نکات ایمنی در خودرو و هنگام دوچرخهسواری و استفاده از موتورسیکلت گرفته تا مراقبت از کودکان در استخرها.
او همچنین بر اهمیت واکسیناسیون، مشاوره ژنتیک و غربالگریهای دوران کودکی تأکید دارد.
دکتر آهنیان تشخیص زودهنگام بیماریها را یکی از مهمترین ابزارهای پیشگیری میداند و به غربالگری سرطان پروستات، پاپاسمیر و روشهای تشخیصی بیماریهای گوارشی اشاره میکند.
دکتر غلامی معتقد است چکاپهای دورهای باید جدی گرفته شوند و پیشگیری نباید قربانی مشکلات اقتصادی و هزینههای درمان شود.
دکتر غلامی یکی از مهمترین دغدغههای امروز سلامت جامعه را استرسهای اقتصادی میداند؛ مسئلهای که به گفته او میتواند هم سلامت جسم و هم سلامت روان افراد را تحت تأثیر قرار دهد.
او با اشاره به کاهش مراجعات برای چکاپ میگوید شرایط اقتصادی موجب شده برخی خانوادهها پیشگیری را از اولویتهای هزینهای خود خارج کنند؛ در حالی که تشخیص دیر هنگام بیماری، در نهایت میتواند هزینه و دشواری درمان را افزایش دهد.
دکتر آهنیان یکی از چالشهای جامعه پزشکی را مشکلات مالی و تأخیر در پرداخت مطالبات پزشکان عنوان میکند و معتقد است مردم نیز باید بدانند هزینهای که برای یک عمل جراحی پرداخت میشود، لزوماً درآمد پزشک نیست و بخش قابل توجهی از آن مربوط به دارو، تجهیزات، اتاق عمل، تخت و هتلینگ است.
ورود هوش مصنوعی به پزشکی، یکی دیگر از موضوعات مشترک در گفتوگوی این پزشکان است.
دکتر آهنیان معتقد است پزشکانی که با هوش مصنوعی آشنا باشند، در آینده نسبت به پزشکانی که از این فناوری استفاده نمیکنند، جلوتر خواهند بود؛ اما این فناوری را همچنان یک ابزار میداند، نه جایگزین پزشک.
دکتر الیاسی بر ظرفیت هوش مصنوعی در بررسی سوابق بیمار، تداخلات دارویی و یادآوری نکات مهم به پزشک تأکید میکند، اما هشدار میدهد خانوادهها نباید تشخیص بیماری کودکان را به هوش مصنوعی بسپارند؛ زیرا معاینه بالینی همچنان اهمیت اساسی دارد.
دکتر غلامی معتقد است هوش مصنوعی میتواند اطلاعات اولیه را در اختیار پزشک قرار دهد، اما تفسیر و تصمیم نهایی باید بر عهده پزشک باشد.
به اعتقاد این پزشکان، آینده پزشکی نه در حذف پزشک، بلکه در همکاری میان دانش و تجربه پزشک و تواناییهای فناوریهای نوین رقم خواهد خورد.
پزشکان نسبت به دریافت اطلاعات پزشکی از منابع غیرتخصصی در فضای مجازی هشدار میدهند.
دکتر الیاسی نسبت به فعالیت افرادی که بدون تخصص پزشکی خود را در فضای مجازی صاحبنظر معرفی میکنند، هشدار میدهد و آن را تهدیدی برای سلامت جامعه میداند.
دکتر آهنیان مردم را از اعتماد صرف به نتایج جستوجوی اینترنتی، تبلیغات پزشکی و نظرات منتشرشده در سایتها برحذر میدارد و توصیه میکند برای انتخاب پزشک، از منابع معتبر و افراد مورد اعتماد کمک بگیرند.
دکتر غلامی نیز معتقد است اطلاعات پزشکی بدون تفسیر تخصصی میتواند به جای کمک، باعث اضطراب و تصمیمهای اشتباه شود.
پزشکان با وجود بیان سختیهای حرفه پزشکی، از انتخاب خود پشیمان نیستند؛ اما برای نسل جوان یک توصیه مشترک دارند: با شناخت وارد پزشکی شوید.
دکتر آهنیان تأکید میکند جوانان نباید با تصور درآمد بالا وارد این رشته شوند و تنها در صورتی پزشکی را انتخاب کنند که علاقه واقعی به آن داشته باشند.
دکتر غلامی نیز میگوید اگر امروز و با شرایط فعلی میخواست انتخاب کند، احتمالاً تمام زندگی خود را وقف پزشکی نمیکرد، اما در زمان انتخاب خود، پزشکی را انتخاب درستی میداند.
دکتر الیاسی نیز بر ضرورت شناخت سختیهای این حرفه تأکید دارد؛ حرفهای که سالهای طولانی تحصیل، مسئولیت سنگین و مواجهه روزانه با رنج و بیماری انسانها را به همراه دارد.
یکی از دغدغههای مطرحشده از سوی دکتر غلامی، کمرنگ شدن جایگاه اجتماعی علم است.
او معتقد است جامعه امروز گاهی مسیرهای سریع رسیدن به درآمد و رفاه را بیشتر از مسیر علم و تحصیل میبیند و میگوید: «سرمایه پزشک، علم اوست».
این نگاه در صحبتهای دکتر الیاسی و آهنیان نیز دیده میشود؛ جایی که هر دو بر اهمیت دانش بهروز، تجربه، اخلاق حرفهای و مسئولیتپذیری پزشک تأکید دارند.
در روز پزشک، شاید بتوان از هدیه، گل و تبریک گفت؛ اما برای پزشکان، هدیه واقعی چیز دیگری است.
دکتر آهنیان میگوید بهترین هدیه، شنیدن خبر سلامتی بیمار است.
دکتر الیاسی، لبخند و بهبود حال یک کودک را از شیرینترین لحظات حرفه خود میداند؛ و دکتر غلامی، رضایت بیماری را ارزشمند میداند که احساس کرده پزشک برای او وقت گذاشته، حرفهایش را شنیده و در مسیر درمان همراهش بوده است.
در نهایت، شاید روز پزشک بیش از آنکه درباره یک عنوان شغلی باشد، درباره انسانی باشد که بخشی از زندگی خود را وقف حفظ جان، سلامت و امید دیگران کرده است؛ انسانی که گاهی پشت در اتاق عمل، در بخش کودکان، در مواجهه با یک بیماری سخت یا در لحظه شنیدن خبر بهبودی بیمار، معنای واقعی انتخاب خود را دوباره تجربه میکند.
اول شهریور، روز پزشک، فرصتی برای قدردانی از تمام پزشکانی است که علم، مهارت و انسانیت را در مسیر خدمت به مردم به کار گرفتهاند.
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز