عمل به وظیفه الهی، مسیر اثرگذاری رهبر شهید را به عرصه‌ای فراتر از مرز‌ها رساند

به گزارش آستان‌نیوز، حجت‌الاسلام والمسلمین حامد کاشانی، پژوهشگر تاریخ تشیع و سخنران حرم مطهر رضوی، در ویژه‌برنامه «روایت از سیره رهبر شهید» که در رواق دارالذکر حرم مطهر رضوی برگزار شد، با تبیین جایگاه تاریخی رهبر شهید و مرور بخش‌هایی از تاریخ تشیع، ایمان به وعده‌های الهی را از عوامل اساسی ایستادگی در مسیر حق دانست و با اشاره به آثار اجتماعی شهادت ایشان، بر نقش این رویداد در تقویت فرهنگ تولی و تبری و گسترش توجه عمومی به آموزه‌های دینی، تأکید کرد.

ایمان به وعده‌های الهی؛ مبنای عبور از دشواری‌ها

حجت‌الاسلام کاشانی در آغاز سخنان خود با اشاره به دشواری سخن گفتن در جوار مرقد رهبر شهید، بر عظمت و ویژگی‌های متمایز شخصیت ایشان تأکید کرد و با طرح این پرسش که چرا برخی تصور می‌کنند معجزات و نشانه‌های الهی به دوره‌های خاصی از تاریخ اختصاص داشته‌اند، توضیح داد: نباید تصور کرد که نشانه‌های الهی در هر دوره الزاماً به یک شکل ظهور می‌کنند؛ بلکه تاریخ، عرصه ظهور آثار ایمان و اعتماد به خداوند در زندگی انسان‌هاست.

این پژوهشگر تاریخ تشیع با اشاره به آیه شریفه «إِنَّ مَعِیَ رَبِّی سَیَهْدِینِ» از زبان حضرت موسی (ع)، بر ضرورت باور قلبی به وعده‌های الهی تأکید کرد و گفت: اگر انسان ایمان داشته باشد و آیات قرآن را صرفاً داستان‌هایی مربوط به گذشته نداند، می‌تواند در سخت‌ترین شرایط نیز به همراهی و نصرت الهی امیدوار بماند.

وی با یادآوری ماجرای حضرت موسی (ع) و عبور بنی‌اسرائیل از دریا، خاطرنشان کرد: خدایی که در آن واقعه یاری‌رسان پیامبر خود بود، همان پروردگاری است که در شعب ابی‌طالب، هجرت پیامبر (ص) و جنگ‌های بدر و احد نیز مؤمنان را یاری کرد. از این منظر، تاریخ گذشته صرفاً مجموعه‌ای از خاطرات نیست، بلکه می‌تواند زمینه‌ای برای فهم ظرفیت ایمان در مواجهه با دشواری‌های امروز باشد.

تاریخ تشیع؛ روایت فشار‌ها و مجاهدت‌های پیوسته

حجت‌الاسلام کاشانی در ادامه، با مرور بخش‌هایی از تاریخ تشیع پس از واقعه کربلا، به فشار‌ها و سرکوب‌هایی اشاره کرد که در دوره‌های مختلف متوجه شیعیان و عالمان این مذهب شده است.

وی با یادآوری محدودیت‌های دوره اموی و فشار‌های واردشده بر دوستداران اهل‌بیت (ع)، از جمله برخورد‌های خشونت‌آمیز با کسانی که نام علی را بر فرزندان خود می‌گذاشتند، به دشواری‌های پیش روی جامعه شیعه در دوره‌های بعد نیز پرداخت.

این سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به حوادث بغداد و فشار بر مراکز علمی شیعه و نیز شهادت شماری از برجسته‌ترین فقهای امامیه، از شهید اول، شهید ثانی، قاضی نورالله شوشتری و شهید سیدمحمدباقر صدر یاد کرد و این رخداد‌ها را بخشی از تاریخ طولانی مجاهدت علمی و دینی عالمان شیعه دانست.

وی در ادامه، با اشاره به تصمیم رهبر شهید برای بازگشت از قم به مشهد و ماندن در کنار پدر، این انتخاب را نمونه‌ای از تقدم انجام وظیفه بر محاسبات شخصی توصیف کرد و گفت: کسی که برای خدا کار می‌کند، در برابر انجام وظیفه خود از خداوند طلبکار نمی‌شود. ممکن است مسیر انتخاب‌شده در ظاهر به معنای صرف‌نظر کردن از برخی فرصت‌ها باشد، اما عمل به تکلیف می‌تواند زمینه‌ساز اثرگذاری‌هایی فراتر از پیش‌بینی‌های معمول شود.

ایستادگی در برابر قدرت‌های بزرگ با تکیه بر ایمان

حجت‌الاسلام کاشانی با اشاره به رویارویی رهبر شهید با قدرت‌های بزرگ جهانی، بر تفاوت امکانات و ظرفیت‌های قدرت‌های معاصر با قدرت‌های تاریخی تأکید کرد و ایستادگی ایشان را در امتداد باور به همراهی خداوند و پیروی از سیره امام خمینی (ره) دانست.

وی همچنین با اشاره به حضور مستمر مردم در میدان‌ها پس از شهادت رهبر شهید، این حضور و گسترش برخی جلوه‌های عبادی و اجتماعی را از آثار قابل مشاهده این رویداد برشمرد و گفت: گسترش نماز استغاثه و ذکر «یا صاحب‌الزمان، (عج)» در میان مردم، از جمله جلوه‌هایی است که باید در بستر تحولات اجتماعی پس از شهادت ایشان، مورد توجه قرار گیرد.

شهادت رهبر شهید و تقویت فرهنگ تولی و تبری

این پژوهشگر تاریخ تشیع بخش دیگری از سخنان خود را به تبیین جایگاه تولی و تبری در فرهنگ دینی اختصاص داد و با اشاره به آموزه محبت به اولیای الهی و بیزاری از دشمنان خدا، توضیح داد: این دو اصل صرفاً مفاهیمی ذهنی نیستند، بلکه در سه عرصه قلب و اندیشه، زبان و عمل ظهور پیدا می‌کنند.

وی حضور مردم در اجتماعات، ابراز محبت به اهل‌بیت (ع)، ذکر نام امیرالمؤمنین (ع) و پیامبر اکرم (ص)، صلوات فرستادن و توجه به امام زمان (عج) را از نمود‌های زبانی و اجتماعی محبت به اولیای الهی دانست و افزود: هنگامی که افراد با دیدن یکدیگر و مشاهده نشانه‌های مشترک دینی و ملی احساس همدلی می‌کنند، محبت می‌تواند از سطح احساس فردی فراتر برود و در رفتار اجتماعی نیز خود را نشان دهد.

حجت‌الاسلام کاشانی با اشاره به جنگ ۱۲ روزه و حضور مردم در خیابان‌ها گفت: به اهتزاز درآمدن پرچم ایران و پرچم‌های مرتبط با فرهنگ اهل‌بیت (ع) از جلوه‌های این همبستگی است که در کنار محبت قلبی و ابراز زبانی آن، تقویت همدلی و همراهی میان مردم نیز می‌تواند جلوه‌ای از بُعد عملی تولی، باشد.

وی همچنین با اشاره به سه عرصه قلبی، زبانی و عملی تبری، بر اهمیت شکل‌گیری بیزاری از دشمنان در باور و رفتار تأکید کرد و ابراز علنی مواضع را یکی از جلوه‌های این اصل دانست.

زیارت با ذکر و دعا؛ فرصتی برای تجدید عهد

حجت‌الاسلام کاشانی در بخش پایانی سخنان خود، با توصیه به زائران برای بهره‌گیری معنوی از حضور در جوار مرقد رهبر شهید، بر رعایت حرمت فضای زیارت و پرهیز از رفتار‌هایی که موجب برهم خوردن تمرکز دیگران می‌شود، تأکید کرد.

وی، پیشنهاد کرد: زائران در کنار مرقد شریف ایشان، ابتدا با سلام، صلوات، دعا، ذکر یا تلاوت آیاتی از قرآن کریم، ثواب و هدیه‌ای معنوی تقدیم کنند و سپس برای قرار گرفتن در مسیر هدایت امام زمان (عج)، توفیق خدمت به دین و عاقبت‌به‌خیری، دعا کنند.

این سخنران حرم مطهر رضوی در پایان، با اشاره به امید خود برای خدمت به رهبر شهید و عمل به منویات دینی ایشان، بر ضرورت طلب یاری از خداوند برای انجام مسئولیت‌ها و حرکت در مسیر آرمان‌های دینی، تأکید کرد.