معرفی عناصر اثرگذار در فیلمنامه‌نویسی

به گزارش آستان نیوز، نگاهی به جزئیات فیلمنامه‌نویسی و تجربه‌نگاری‌هایی که می‌تواند به نگارش فیلمنامه خوب کمک کند، محور پنجمین جلسه انجمن «عصر سینما» بود که به همت مؤسسه آفرینش‌های هنری آستان قدس رضوی و مدرسه عالی هنر با حضور علاقه‌مندان برگزار شد.

مهمان نشست این هفته، محسن جهانی نویسنده و کارگردانی بود که در رزومه هنری خود آثاری همچون رادیون، آمبولانس، سرخ‌بین و سریال کلانتری ۱۱ را دارد. او فیلمنامه‌نویسی را عامل رشد نویسنده دانست و به عوامل مؤثر در ارتقای نگارش فیلمنامه اشاره کرد.

عناصری که برای نویسندگی یک فیلمنامه لازم است

این نویسنده و کارگردان با اشاره به اینکه وقتی عناصری همچون صبر، پشتکار و علاقه در فرد وجود داشته باشد، می‌توان به نگارش یک فیلم‌نامه خوب امیدوار بود، اظهار کرد: نگارش فیلم‌نامه هزینه بسیاری دارد، بسیاری از مواقع فیلم‌نامه‌نویس چند سال از عمر خود را برای نگارش فیلم‌نامه‌اش گذاشته است؛ اما ممکن است اثر نوشته شده توسط مدیر مربوطه رد شود، چون برای مدیر مربوطه هیچ هزینه و زمانی برای ردکردن، صرف نشده و به‌راحتی ممکن است فیلمنامه را رد کند.

محسن جهانی با اشاره به اینکه اگر فرد برای نگارش فیلم‌نامه علاقه داشته باشد، قطعاً پشتکار لازم را دارد، اما باید ردشدن فیلم‌نامه‌ای که نوشته است را از سمت افراد بالادستی، احتمال دهد و برای این مقطع از زندگی‌اش، بسیار صبور باشد.

وی با اشاره به اینکه سعی کرده‌ام، تماشای فیلم‌ها را باهدف یادگیری نکات مختلف و موردنیاز برای فیلم‌نامه‌نویسی در برنامه زندگی‌ام قرار دهم، افزود: اولین مسئله در آغاز مسیر فیلم‌نامه‌نویسی، خواستن نوشتن یک اثر است، البته فیلم‌نامه‌نویسی باعث رشد نویسنده می‌شود و می‌تواند درک و جهان بینی او را نسبت به محیط پیرامونی، متفاوت می‌کند.

ایده را چگونه پیدا کنیم؟

این نویسنده و کارگردان در خصوص نحوه یافتن ایده برای نگارش فیلمنامه نیز گفت: وقتی ایده برای فیلم‌نامه‌نویس به‌عنوان یک دغدغه محسوب شود و برای آن دغدغه، نویسنده به سراغ محیطی برود که این دغدغه در آنجا قابل پژوهش باشد، این ایده باید به‌گونه‌ای باشد که موجبات حرکت به سمت نگارش فیلم‌نامه را برای نویسنده فراهم کند.

جهانی با اشاره به اینکه باهوش مصنوعی کار کرده‌ام و سعی‌ام این بوده که بتوانم هوش مصنوعی را بشناسم، بیان کرد: به نظرم هوش مصنوعی هیچ‌وقت نمی‌تواند جای نویسنده را بگیرد، زیرا در بسیاری از موارد از جمله نگارش جزئیات کامل یک سکانس از فیلم در یک فیلم‌نامه نیازمند درک و شعور است و هوش مصنوعی همچون یک ماشین نمی‌تواند آن سکانس را درک کند همین موضوع تفاوت میان هوش مصنوعی و فیلم‌نامه‌نویس را مشخص می‌کند.

وی هوش مصنوعی را نوعی ابزار دانست که تحلیل‌گر خوبی است و در مرحله تحلیل متن می‌تواند به فیلم‌نامه‌نویس کمک کند؛ اما در بخش ایده‌پردازی هیچ کمکی به نویسنده نمی‌کند.

ضرورت بازنویسی چندباره فیلمنامه

این نویسنده و کارگردان ادامه داد: فیلم‌نامه‌نویس به طور مستمر باید اثر خود را کلمه‌به‌کلمه بخواند و بازنویسی کند، زیرا در غیر این صورت، فیلم‌نامه شکل مطلوب خود را پیدا نمی‌کند.

جهانی اضافه کرد: کتاب‌های زیادی برای نگارش فیلم‌نامه‌نویسی وجود دارد، اما برخی از کتاب‌ها همچون فیلم‌نگار (مجله تخصصی درباره فیلمنامه) نشریه بسیار مفید و کاربردی دارد و در سایت فیلم‌نگار قابل‌مطالعه است، ویژگی بارز این مجله برخورداری از مصاحبه‌ها و نقد‌هایی از فیلم‌نامه‌های مختلفی بود که در زمان چاپ این مجله به مرحله تولید فیلم‌های بلند رسیده است.

وی گفت: کتاب «حرکت در مه» حاصل هفده سال تدریس فیلمنامه است، این اثر حدود ۷۰۰ صفحه دارای صحبت‌های مبنایی خوبی برای اولین‌بار دارد.

این نویسنده و کارگردان با اشاره به اینکه در کتاب اشاره شده، میزان باورپذیری ایده بستگی به ژانر فیلم دارد، تصریح کرد:، اما هر اندازه که ایده، باورپذیرتر باشد، برای مخاطب جذاب‌تر می‌شود.

جهانی که تجربه نگارش فیلم‌نامه‌های بسیاری را در کارنامه فعالیت هنری خود دارد، گفت: اولویت بنده این بوده که در ساخت یک اثر در سینما و تلویزیون، قصه تعریف کنم، در این آثار، قصه اهمیت زیادی دارد، زیرا عطش انسان برای شنیدن قصه هنوز به پایان نرسیده است.

ویژگی‌های نگارش فیلمنامه سریال «کلانتری ۱۱»

این نویسنده و کارگردان با اشاره به اینکه دست نویسنده در نگارش دقایق هر سکانس یک سریال، باز است، گفت:، اما در فیلم‌نامه فیلم‌های کوتاه، این‌گونه نیست و زمان بسیار ارزشمند است، نویسنده تا جایی که به روایت فیلم، آسیبی وارد نشود می‌تواند سکانس‌ها را در فیلم‌نامه کوتاه بنویسد.

جهانی افزود: خود را ملزم به نگارش سالی یک یا دو فیلم‌نامه کرده‌ام و تجربه نگارش فیلم‌نامه برای فیلم کوتاه، به من کمک کرده زمان را در سکانس‌های فیلم‌نامه بلند نکنم.

وی با اشاره به اینکه به ارتقای دیالوگ‌نویسی توجه ویژه‌ای دارم، اضافه کرد: در سریال کلانتری ۱۱ قرار بود سی و شش قسمت فیلم‌نامه نوشته شود و باید به‌گونه‌ای فیلم‌نامه این اثر نوشته می‌شد که مخاطب پس از تماشای چند سکانس یا قسمت از این سریال، از آن خسته نشود.