دلبستگی به دنیا، انسان را در بزنگاه‌های حساس از یاری ولی خدا بازمی‌دارد

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام عالی در ویژه برنامه روایت حماسه در شب ۱۳ آبان در رواق امام خمینی (ره) در حرم مطهر رضوی، با اشاره به تلاش‌های علامه امینی در گردآوری اسناد و مدارک تاریخی درباره امیرالمؤمنین (ع)، اظهار کرد: علامه امینی برای تبیین مظلومیت امیرالمؤمنین (ع) تلاش فراوانی کرد و با تحقیق در منابع مختلف، حقیقتی را به تصویر کشید که شناخت آن، انسان را با عمق مظلومیت آن حضرت، آشنا می‌کند.

پیمان یاری؛ از ۳۶۰ نفر تا تنها ۵۰ نفر

وی با اشاره به پیمان برخی از افراد برای همراهی با امیرالمؤمنین (ع) افزود: در مقطعی، ۳۶۰ نفر اعلام کردند که تا پای جان در کنار امیرالمؤمنین (ع) خواهند بود، اما هنگامی که زمان عمل فرا رسید، تنها تعداد محدودی از آنان به عهد خود وفادار ماندند.

حجت‌الاسلام عالی با بیان اینکه وفاداری در میدان عمل، معیار حقیقی یاری حق است، خاطرنشان کرد: فاصله میان ادعای همراهی و ایستادگی در لحظات حساس، یکی از درس‌های مهم تاریخ اسلام است.

سخنران حرم مطهر رضوی در ادامه، با اشاره به جایگاه حضرت حمزه سیدالشهدا (ع) و جعفر بن ابی‌طالب (ع) در صدر اسلام، این دو شخصیت را از برجسته‌ترین حامیان پیامبر اکرم (ص) معرفی کرد.

وی بیان کرد: حضرت حمزه (ع) با قدرت و شجاعت خود، پشتوانه‌ای بزرگ برای مسلمانان بود. با اسلام آوردن ایشان، قدرت و جرات مسلمانان افزایش یافت و زمینه برای دعوت علنی پیامبر اکرم (ص) فراهم شد.

حجت‌الاسلام عالی همچنین با اشاره به نقش حضرت جعفر بن ابی‌طالب (ع) در دفاع از اسلام گفت: جعفر (ع) زبان اسلام بود؛ شخصیتی که با قدرت بیان و استدلال خود، از حقیقت اسلام دفاع می‌کرد و در موقعیت‌های حساس، سخنگوی مسلمانان بود.

وی با بیان اینکه حضرت حمزه (ع) نماد قدرت اسلام و حضرت جعفر (ع) نماد زبان و منطق اسلام بود، افزود: این دو شخصیت، در کنار شجاعت و ایمان، نقش مهمی در تقویت جبهه مسلمانان داشتند.

تنهایی امیرالمؤمنین (ع)؛ یکی از تلخ‌ترین فراز‌های تاریخ

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به جایگاه حضرت حمزه (ع) و جعفر بن ابی‌طالب (ع) در تاریخ اسلام، خاطرنشان کرد: اگر امیرالمؤمنین (ع) در حوادث پس از رحلت پیامبر اکرم (ص)، یارانی با ویژگی‌های حضرت حمزه (ع) و جعفر (ع) در کنار خود داشت، شرایط به‌گونه‌ای دیگر رقم می‌خورد.

وی با تأکید بر ضرورت شناخت دقیق تاریخ اسلام اظهار کرد: بررسی این حوادث نشان می‌دهد که حضور یاران وفادار و بصیر، چه اندازه در حمایت از حق و جلوگیری از انحراف مسیر جامعه اسلامی اهمیت دارد.

سخنران حرم مطهر رضوی با طرح این پرسش که چرا برخی انسان‌ها با وجود شناخت فضائل ولی خدا، در لحظات حساس از یاری او دست می‌کشند، گفت: همه ائمه اطهار (ع) مظلوم بودند، اما مظلومیت امیرالمؤمنین (ع) ویژگی‌های خاصی داشت. بررسی عوامل تنهایی ولی خدا در تاریخ، برای امروز ما نیز درس‌آموز است؛ زیرا باید مراقب باشیم که در شرایط دشوار و هنگام آزمون‌های الهی، از مسیر حق فاصله نگیریم.

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به وفاداری مردم ایران به ولی خدا، تأکید کرد: وفاداری یک اصل مهم است، اما هر انسان باید مراقب باشد که این وفاداری را در شرایط مختلف حفظ کند و در لحظات حساس، تحت تأثیر عوامل گوناگون قرار نگیرد.

غفلت از فرمان پیامبر (ص)؛ چگونه پیروزی احد به شکست تبدیل شد؟

وی با اشاره به آیه ۱۵۲ سوره آل‌عمران و حوادث جنگ احد، یکی از عوامل فاصله گرفتن از ولی خدا را دلبستگی به دنیا دانست و اظهار کرد: در جنگ احد، مسلمانان در ابتدا به پیروزی دست یافتند، اما نافرمانی گروهی از نیروها، شرایط را تغییر داد.

سخنران حرم مطهر رضوی ادامه داد: پیامبر اکرم (ص) برای حفاظت از مسلمانان، ۵۰ نفر از تیراندازان را در تنگه احد مستقر کرد و به آنان دستور داد که در هر شرایطی، چه مسلمانان پیروز شوند و چه شکست بخورند، موضع خود را ترک نکنند.

وی افزود: با شکست مشرکان و آغاز جمع‌آوری غنائم، گروهی از تیراندازان با این تصور که جنگ به پایان رسیده است، موضع خود را ترک کردند. فرمانده آنان نیز بر اجرای دستور پیامبر (ص) تأکید داشت، اما تنها ۱۰ نفر در جای خود باقی ماندند.

حجت‌الاسلام عالی خاطرنشان کرد: دشمن که در انتظار خالی شدن تنگه بود، از همان مسیر به مسلمانان حمله کرد و شرایط جنگ تغییر یافت. در این واقعه، حضرت حمزه (ع) به شهادت رسید و پیامبر اکرم (ص) و امیرالمؤمنین (ع) نیز آسیب‌های شدیدی دیدند.

دلبستگی به دنیا؛ آزمونی برای وفاداری به حق

وی با بیان اینکه یکی از عوامل تبدیل پیروزی به شکست در جنگ احد، غفلت از فرمان پیامبر (ص) و توجه به غنائم بود، گفت: هنگامی که دنیا در برابر انسان قرار می‌گیرد، ممکن است انسان خود را گم کند، دچار اختلاف شود و فرمان ولی خدا را نادیده بگیرد.

حجت‌الاسلام عالی افزود: تعلقات دنیوی، از جمله ریاست، شهرت، ثروت و قدرت، گاهی آن‌چنان انسان را اسیر می‌کنند که در لحظات حساس، حتی خطوط قرمز الهی را زیر پا می‌گذارد و ولی خدا را تنها می‌گذارد.

وی با تأکید بر اینکه دلبستگی به دنیا منحصر به ثروت و قدرت نیست، بیان کرد: انسان به خانواده، همسر، فرزندان و خانه خود علاقه دارد. این علاقه‌ها به‌خودی‌خود مذموم نیستند؛ بلکه مسئله این است که آیا این محبت‌ها در مسیر خدا قرار دارند یا در لحظه امتحان، مانع اطاعت از فرمان الهی می‌شوند.

سخنران حرم مطهر رضوی با اشاره به سیره پیامبر اکرم (ص) در مواجهه با فقدان فرزندشان ابراهیم، اظهار کرد: پیامبر (ص) هنگام از دست دادن فرزند خود اندوهگین شدند و گریه کردند، اما در عین حال فرمودند: «تدمع العین و یحزن القلب و لا نقول إلا ما یرضی الرب»؛ چشم اشک می‌ریزد و دل اندوهگین می‌شود، اما جز آنچه موجب رضایت پروردگار است، بر زبان نمی‌آوریم.

وی افزود: این بیان نشان می‌دهد که محبت به خانواده و اندوه در فقدان عزیزان، با ایمان و بندگی منافاتی ندارد؛ آنچه اهمیت دارد، حفظ رضایت الهی در گفتار و رفتار است.

حجت‌الاسلام عالی همچنین با اشاره به علاقه امام حسین (ع) به همسرشان رباب، خاطرنشان کرد: در سیره اهل‌بیت (ع) نیز محبت به خانواده جایگاه ویژه‌ای دارد و این محبت، هنگامی که در چارچوب رضایت خداوند قرار گیرد، نه‌تنها مانعی برای ایمان نیست، بلکه می‌تواند جلوه‌ای از کمال انسانی باشد.

نقش همسر در مسیر رشد و موفقیت انسان

وی در ادامه با اشاره به خاطره‌ای از زندگی علامه طباطبایی، به نقش همراهی و حمایت همسر در مسیر علمی و معنوی انسان پرداخت و گفت: علامه طباطبایی پس از درگذشت همسر خود، به‌شدت متأثر شد و در بیان علت اندوه خود، از مهربانی‌ها و حمایت‌های او یاد کرد.

حجت‌الاسلام عالی، افزود: علامه طباطبایی معتقد بود که همسرش در مسیر نگارش تفسیر المیزان و رسیدن او به جایگاه علمی‌اش، نقش مهمی داشته است؛ هرچند نام او در آثار علمی علامه دیده نمی‌شد.

وی با اشاره به خاطره‌ای از همراهی همسر علامه طباطبایی در هنگام مطالعه و تحقیق، خاطرنشان کرد: گاهی موفقیت‌های علمی و اجتماعی انسان، حاصل حمایت‌ها و فداکاری‌هایی است که در ظاهر دیده نمی‌شوند، اما نقش مهمی در رسیدن او به اهدافش دارند.

محبت به خانواده؛ دلبستگی مذموم نیست

وی با اشاره به نمونه‌ای از زندگی علامه طباطبایی افزود: نقل شده است علامه طباطبایی تا سه سال پس از درگذشت همسرش، هر روز بر سر مزار او حاضر می‌شد و حدود یک ساعت به تلاوت قرآن می‌پرداخت؛ این در حالی بود که ایشان برای لحظه‌لحظه عمر خود برنامه داشت و حتی ثانیه‌ای را بیهوده سپری نمی‌کرد.

سخنران حرم مطهر رضوی ادامه داد: علامه طباطبایی پس از ابتلا به مشکل قلبی، دیگر توان حضور روزانه بر سر مزار همسرش را نداشت و تنها روز‌های دوشنبه و پنجشنبه به آنجا می‌رفت. این رفتار نشان‌دهنده عمق محبت و وفاداری ایشان به همسرشان است.

امیرالمؤمنین (ع)؛ الگوی تلاش و تولید ثروت

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به سیره اقتصادی امیرالمؤمنین (ع) تصریح کرد: حضرت علی (ع) مرد کار و تلاش بود و با بیل و کلنگ، زمین‌های بسیاری را آباد کرد، نخلستان‌های متعددی به وجود آورد و چاه‌های فراوانی حفر کرد؛ به‌گونه‌ای که هنوز هم آثاری از برخی چاه‌های منسوب به ایشان در اطراف مدینه وجود دارد.

وی با بیان خاطره‌ای از فعالیت‌های اقتصادی امیرالمؤمنین (ع) گفت: روزی کیسه بزرگی از هسته‌های خرما نزد حضرت بود و وقتی از ایشان درباره آن پرسیدند، فرمودند که این هسته‌ها به نخلستان تبدیل خواهند شد. این روایت نشان‌دهنده نگاه آینده‌نگرانه و روحیه تلاش و تولید در سیره امیرالمؤمنین (ع) است.

این سخنران مذهبی، با اشاره به تفاوت میان تولید ثروت و مصرف‌گرایی افزود: امیرالمؤمنین (ع) در عرصه تولید و فعالیت اقتصادی بسیار پرتلاش بود، اما در زندگی شخصی و مصرف، زاهدانه رفتار می‌کرد. ایشان از روزگاری یاد می‌کند که به دلیل فقر، سنگ بر شکم می‌بست، اما در دوره‌ای دیگر سالانه چهل هزار دینار صدقه می‌داد.

وی، تأکید کرد: قناعت باید در مصرف باشد، نه در تولید؛ انسان نباید در کار و تلاش و ایجاد ثروت کم‌کاری کند، بلکه باید برای آبادانی زندگی خود و کمک به دیگران بکوشد و در عین حال از تجمل‌گرایی و مصرف بی‌رویه دوری کند.

زهد به معنای کناره‌گیری از کار و تلاش نیست

حجت‌الاسلام عالی با اشاره به روایتی از امام صادق (ع) درباره فردی که با وجود برخورداری مالی، قصد داشت فعالیت اقتصادی را کنار بگذارد و باقی عمر خود را صرف عبادت کند، خاطرنشان کرد: در فرهنگ اهل‌بیت (ع)، زهد به معنای ترک تلاش و فعالیت اقتصادی نیست؛ بلکه انسان مؤمن باید در کنار عبادت و بندگی، برای تأمین معاش خانواده و کمک به نیازمندان نیز تلاش کند.

آرامش امام خمینی (ره) در روز‌های آغاز جنگ

وی در ادامه، با اشاره به آرامش امام خمینی (ره) در روز‌های نخست جنگ تحمیلی اظهار کرد: ما پیامبر اکرم (ص) را در میدان‌های جنگ ندیده‌ایم تا از نزدیک شاهد آرامش ایشان باشیم، اما امام خمینی (ره) را دیده‌ایم. در روز‌های آغاز جنگ، زمانی که حملات دشمن به تهران و فرودگاه مهرآباد نگرانی‌هایی را در میان مردم ایجاد کرده بود، امام با آرامش و استواری مثال‌زدنی، با شرایط مواجه می‌شدند.

سخنران حرم مطهر رضوی در پایان، با اشاره به اندوه و دلتنگی امیرالمؤمنین (ع) در روز‌های بیماری حضرت فاطمه زهرا (س)، به بیان ابیاتی در وصف محبت و دلبستگی عمیق آن حضرت به همسرشان پرداخت.

قرائت زیارت امین الله توسط سید محمود صفاتی، شعر خوانی آیینی جواد بنی اسد، قرائت زیارت جامعه کبیره توسط حجت الاسلام مهدی یادگاری، و اجرای سرود گروه «آل طه»، از دیگر برنامه‌های این مراسم بود.