دانشگاهیان باید علم و ایمان را به کنشگری آگاهانه پیوند بزنند

به گزارش آستان‌نیوز، دکتر مرادیان مقدم، استاد دانشگاه و تحلیلگر مسائل سیاسی، در این نشست که باهدف گفت‌وگوی تعاملی و تحلیل مسائل روز ایران و منطقه در پردیس رضوان دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) برگزار شد، با تأکید بر ضرورت پیوند میان آگاهی علمی و باور ایمانی، دانشگاهیان را از اثرگذارترین گروه‌ها در جهت‌دهی فکری جامعه دانست و بر لزوم شناخت دقیق تحولات سیاسی، پرهیز از رفتار‌های احساسی و تقویت قدرت تحلیل در مواجهه با جریان‌های رسانه‌ای تأکید کرد.

۱۳ آبان؛ تجربه تاریخی در شکل‌گیری بصیرت سیاسی

مرادیان مقدم در بخش نخست سخنان خود، با مرور وقایع تاریخی ۱۳ آبان، این روز را یکی از نقاط عطف مبارزات ضداستکباری ملت ایران دانست و گفت: از ۱۳ آبان ۱۳۴۲ و موضع‌گیری امام خمینی (ره) در برابر لایحه کاپیتولاسیون و تبعید ایشان، تا ۱۳ آبان ۱۳۵۷ و شهادت دانش‌آموزان و دانشجویان، همواره نقش آگاهی و حضور قشر دانشگاهی در تحولات کشور برجسته بوده است.

وی با اشاره به اینکه تغییر سرنوشت جوامع به اراده و تحول درونی ملت‌ها وابسته است، افزود: بر اساس آموزه‌های قرآن کریم، تحولات بنیادین با اتکا به قدرت نظامی یا عملکرد مسئولان به‌تنهایی رقم نمی‌خورد، بلکه ایمان و برخورداری از علم و آگاهی از مؤلفه‌های اساسی این مسیر است.

این تحلیلگر مسائل سیاسی، حرکت دانشجویان پیرو خط امام (ره) در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ را نمونه‌ای از کنشگری مبتنی بر تجربه تاریخی دانست و اظهار کرد: تسخیر لانه جاسوسی را نمی‌توان صرفاً یک واکنش احساسی تلقی کرد؛ چراکه نگرانی از نفوذ و مداخله آمریکا، ریشه در تجربه‌هایی مانند کودتای ۲۸ مرداد و تحولات دوران مشروطه داشت.

کنشگری سیاسی؛ متناسب با شرایط و دور از هیجان

این استاد دانشگاه با تأکید بر ضرورت شناخت شرایط پیش از هرگونه موضع‌گیری سیاسی، تصریح کرد: هر حرکت سیاسی باید متناسب با موقعیت زمانی و محیطی آن ارزیابی شود. تأیید تسخیر سفارت آمریکا در سال ۱۳۵۸ به معنای تأیید هرگونه اقدام مشابه در سال‌های بعد نیست؛ چنان‌که حمله به سفارتخانه‌های دیگر نیز لزوماً رفتاری موجه و موردتأیید رهبران انقلاب نبوده است.

وی با اشاره به مفهوم انسان ۲۵۰ساله و سیره اهل‌بیت (ع) خاطرنشان کرد: بررسی زندگی ائمه اطهار (ع) نشان می‌دهد که اگرچه هدف اصلی آنان ایستادگی در برابر ظلم و دفاع از جبهه حق بوده، شیوه مبارزه متناسب با شرایط زمان و سطح فهم جامعه تغییر می‌کرده است بنابراین؛ تغییر شیوه مواجهه به معنای کنارگذاشتن اصل مبارزه با ظلم نیست.

جهاد علمی و رسانه‌ای؛ عرصه‌های امروز مسئولیت‌پذیری

مرادیان مقدم در ادامه، جهاد را مفهومی فراتر از عرصه نظامی دانست و با تأکید بر ضرورت توجه به ابعاد اجتماعی آن گفت: تقلیل دادن فروع دین به احکام عبادی فردی و نادیده گرفتن جهاد اجتماعی، برداشتی محدود از دین است. جهاد به معنای تلاش در مسیر مقابله با دشمن و ناکام گذاشتن اهداف اوست و به عرصه یا زمان خاصی محدود نمی‌شود.

وی تلاش مضاعف در حوزه‌های علمی، اقتصادی و رسانه‌ای را از مصادیق جهاد در شرایط کنونی برشمرد و افزود: در شرایط جنگ اقتصادی، تلاش برای تأمین معیشت خانواده و کسب روزی حلال نیز ارزشمند است و می‌تواند در برابر جریان ناامیدسازی جامعه نقش‌آفرین باشد. در همین راستا، فعالیت علمی و رسانه‌ای آگاهانه نیز از ظرفیت‌های مهم جامعه برای مقابله با تهدید‌ها برخوردار است.

بانوان و مسئولیت‌آفرینی در جهاد تبیین

این تحلیلگر مسائل سیاسی در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به سیره حضرت فاطمه زهرا (س)، خطبه فدکیه را نمونه‌ای از جهاد تبیین و دفاع مستدل از ولایت امیرالمؤمنین (ع) دانست و اظهار کرد: این حرکت، فراتر از مطالبه یک حق مادی، تلاشی برای تبیین حقیقت و دفاع از حریم ولایت بود.

وی با اشاره به نقش اجتماعی بانوان در شرایط کنونی افزود: امروز بانوان فرهیخته با برخورداری از فهم و آگاهی سیاسی می‌توانند در خط مقدم جهاد تبیین حضور داشته باشند و در شکل‌دهی به افکار عمومی و تحولات اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.

ولایت‌فقیه و معیار تحلیل در فضای غبارآلود رسانه‌ای

مرادیان مقدم در پاسخ به پرسش دانشجویان درباره شیوه تشخیص اخبار درست از شایعات، بر ضرورت پالایش منابع دریافت اطلاعات تأکید کرد و گفت: در گام نخست باید مجاری دریافت اخبار را مدیریت کرد تا افراد درمعرض حجم گسترده اطلاعات نادرست قرار نگیرند. همچنین وابستگی صرف به اشخاص در تحلیل مسائل سیاسی می‌تواند آسیب‌زا باشد؛ چراکه تجربه تاریخ اسلام و انقلاب نشان داده است که افراد شناخته‌شده نیز ممکن است در بزنگاه‌ها، دچار لغزش شوند.

وی با اشاره به جایگاه ولایت فقیه در تحلیل تحولات، آن را معیار جهت‌گیری در شرایط پیچیده سیاسی و رسانه‌ای دانست و بر ضرورت توجه به رهنمود‌های رهبر شهید انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید علی خامنه‌ای (رضوان‌الله تعالی علیه)، تأکید کرد.

این استاد دانشگاه، بصیرت را برخورداری از نگاهی جامع برای تشخیص مسیر درست در میان انبوه اخبار و تحلیل‌های متعارض توصیف کرد و افزود: افرادی که از علم و ایمان برخوردار نباشند، در تشخیص حق و باطل با دشواری مواجه می‌شوند.

دانشجو؛ مؤذن جامعه و پیش‌گام آگاهی‌بخشی

وی در ادامه، با اشاره به تقابل مستمر جبهه حق و باطل، شرایط کنونی را از مقاطع حساس مسیر تحقق تمدن نوین اسلامی دانست و اظهار کرد: برجسته‌سازی مشکلات روزمره و معیشتی با هدف دور کردن توجه جامعه از اهداف کلان، از جمله مسائلی است که ضرورت هوشیاری و شناخت اولویت‌ها را دوچندان می‌کند.

مرادیان مقدم همچنین با اشاره به تفاوت سیاست‌های کلان نظام سلطه با تغییر دولت‌ها و احزاب در آمریکا، بر ضرورت شناخت رویکرد‌های پایدار در تحلیل مناسبات بین‌المللی تأکید کرد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی در بخش پایانی سخنان خود، با استناد به دیدگاه‌های شهید آیت‌الله بهشتی درباره جایگاه دانشگاهیان، دانشجو را عنصری پیشرو و دغدغه‌مند در جامعه توصیف کرد و گفت: دانشجو باید از انفعال و بی‌تفاوتی فاصله بگیرد و نسبت به مسائل و نیاز‌های واقعی جامعه حساس باشد.

وی با یادآوری تعبیر دانشجو مؤذن جامعه است، خاطرنشان کرد: اگر دانشجو در خواب غفلت بماند، جامعه نیز از تحولات و مسائل پیرامونی خود غافل خواهد شد. از این رو، جریان‌سازی، گفتمان‌سازی اصولی و پیگیری دغدغه‌های اجتماعی از مسئولیت‌های مهم دانشجویان است.

مرادیان مقدم در پایان، مطالعه منابع تاریخی، آثار اندیشمندانی همچون شهید مطهری و خاطرات چهره‌های سیاسی دوران پهلوی را برای ارتقای بینش سیاسی ضروری دانست و بر اهمیت استمرار کرسی‌های آزاداندیشی و گفت‌و‌گو‌های علمی در محیط‌های دانشگاهی تأکید کرد؛ نشست‌هایی که می‌توانند زمینه مواجهه آگاهانه‌تر دانشجویان با مسائل روز و تقویت قدرت تحلیل آنان را فراهم کنند.