صحن انقلاب اسلامی از قدیمیترین و شناختهشدهترین صحنهای حرم مطهر امام رضا علیهالسلام است که در بخش شمالی روضه منوره قرار دارد. این صحن در دورههای مختلف تاریخی با نامهای گوناگونی شناخته شده و نام آن پس از پیروزی انقلاب اسلامی به «صحن انقلاب اسلامی» تغییر یافت. این فضا در مجاورت صحن آزادی، صحن جمهوری اسلامی و بستهای تاریخی حرم قرار دارد و یکی از محورهای اصلی دسترسی به روضه منوره محسوب میشود.
این صحن از چهار ایوان اصلی تشکیل شده است که هر یک به یکی از بخشهای پیرامونی حرم ارتباط دارند. ایوان طلای ناصری در ضلع جنوبی، ایوان عباسی در ضلع شمالی، ایوان نقارهخانه در شرق و ایوان ساعت در غرب صحن قرار گرفتهاند. وجود این ایوانها در کنار طاقها، غرفهها و تزئینات پیرامونی، ساختار معماری صحن را شکل داده است.
یکی از مشهورترین عناصر صحن انقلاب اسلامی، پنجره فولاد در برابر ضریح مطهر امام رضا (ع) است که در میان زائران جایگاه ویژهای دارد. همچنین سقاخانه اسماعیل طلایی در میانه صحن قرار گرفته است؛ بنایی که به دوره قاجار تعلق دارد و بهدلیل گنبد طلایی و تزئینات آن، از عناصر شاخص معماری این بخش از حرم به شمار میرود. نام سقاخانه به اسماعیل طلایی، سازنده و واقف آن، منسوب شده است.
نقارهخانه حرم مطهر نیز در یکی از ایوانهای صحن انقلاب اسلامی قرار دارد. آیین نقارهنوازی در حرم رضوی سابقهای طولانی دارد و در مناسبتها و زمانهای مشخص، نوای نقارهها از این بخش حرم به گوش میرسد. این رسم در کنار معماری تاریخی صحن، بخشی از هویت فرهنگی و آیینی این فضای کهن را تشکیل میدهد.
صحن انقلاب اسلامی به دلیل مجاورت مستقیم با روضه منوره و برخورداری از بناها و عناصر تاریخی متعدد، از مهمترین فضاهای تاریخی حرم مطهر رضوی به شمار میرود.
در صفحه «صحن انقلاب اسلامی» در پایگاه آستاننیوز، اخبار و رویدادهای مرتبط با این صحن و برنامههای برگزارشده در آن گردآوری شده است.
