بازگشایی ورودی رضوان حرم مطهر رضوی؛ پروژه نوسازی با هدف تسهیل دسترسی زائران

به گزارش آستان نیوز، عملیات ساخت ساختمان جدید ورودی رضوان حرم مطهر امام رضا (ع)، پس از ماه‌ها کار عمرانی و برنامه‌ریزی فنی، به پایان رسید و این ورودی با ساختاری دائمی، ایمن و متناسب با شأن زائران رضوی، در دسترس قرار گرفت؛ پروژه‌ای که پاسخی به سال‌ها استفاده موقت از یک ورودی پرمراجعه در محدوده باغ رضوان و بالا خیابان بود.

ورودی رضوان که دسترسی آن از خیابان شیرازی ۳ و بازارچه شهید آستانه پرست فراهم می‌شود، در سال‌های گذشته و بر اساس تصمیم‌گیری‌های مقطعی، به‌صورت موقت احداث شده بود.

این ورودی، اگرچه در ابتدا به‌عنوان یک راه دسترسی پیش‌فرض طراحی شده بود، اما استقبال گسترده زائران باعث شد به‌تدریج به یکی از مسیر‌های پرتردد ورود به حرم مطهر تبدیل شود. بااین‌حال، ماهیت موقت سازه‌ها و استفاده از کانکس‌ها، نه پاسخ‌گوی حجم تردد بود و نه تناسبی با فضای معنوی و معماری حرم رضوی داشت.

همین مسئله، ضرورت بازنگری اساسی در ساختار این ورودی را به یکی از مطالبات جدی بدل کرد. در نهایت، با تصمیم آستان قدس رضوی و پیگیری سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر رضوی، طرح ساخت یک ساختمان دائمی برای ورودی رضوان در دستور کار قرار گرفت. پس از ارائه طرح‌های اولیه توسط مشاوران و بررسی گزینه‌های مختلف، طرحی انتخاب شد که هم پاسخ‌گوی نیاز‌های عملکردی باشد و هم از منظر معماری، با بافت تاریخی و هویتی حرم مطهر هماهنگی داشته باشد.

عملیات اجرایی این پروژه از ابتدای مردادماه ۱۴۰۴ آغاز شد و باوجود حساسیت‌های فنی و محدودیت‌های محیطی، ۱۵ روز زودتر از موعد مقرر، در ۱۵ بهمن‌ماه همان سال به پایان رسید و مورد بهره‌برداری قرار گرفت. این سرعت در اجرا، در کنار حفظ کیفیت ساخت، از شاخصه‌های قابل‌توجه پروژه ورودی رضوان به شمار می‌آید.

ساختمان جدید ورودی رضوان، یک بنای یک‌طبقه با زیربنای ۲۸۰ مترمربع است که به‌صورت اختصاصی برای سامان‌دهی ورود زائران طراحی شده است. علاوه بر این، در تراز بام ساختمان، فضای کنترل و امنیت پیش‌بینی شده تا امکان نظارت و مدیریت بهتر تردد و امنیت فراهم شود. در نمای بیرونی بنا، نزدیک به ۱۱۰۰ مترمربع نمای سنتی اجرا شده که ضمن ایجاد جلوه‌ای هماهنگ با معماری حرم، به هویت بصری این ورودی انسجام بخشیده است.

افزایش ظرفیت و ارتقای خدمات

در طراحی جدید، تغییرات مهمی نسبت به ساختار قبلی اعمال شده است. پیش‌تر، تنها یک ورودی برای برادران و یک ورودی برای خواهران در نظر گرفته شده بود؛ اما در ساختمان جدید، چهار ورودی مجزا شامل دو ورودی ویژه برادران و دو ورودی ویژه خواهران، به همراه یک مسیر خروجی مستقل، احداث شده است. این تغییر، نقش مؤثری در روان‌سازی تردد و کاهش تراکم زائران در ساعات اوج حضور دارد.

در فضای داخلی ساختمان، ۱۴ گیت بازرسی پیش‌بینی شده که به‌صورت مساوی، هفت گیت برای برادران و هفت گیت برای خواهران اختصاص‌یافته است. همچنین، یک اتاق ایکس ری برای کنترل تجهیزات و اقلام ورودی به حرم مطهر در نظر گرفته شده تا فرایند بازرسی بادقت و سرعت بیشتری انجام شود.

عرض ورودی رضوان نیز به ۲۰ متر افزایش‌یافته است؛ افزایشی که امکان ورود هم‌زمان شمار بیشتری از زائران را فراهم می‌کند و نقش مهمی در مدیریت جمعیت دارد.

در بخش تأسیسات، سیستم سرمایش و گرمایش و نورپردازی فضای گیت‌های ورودی به طور کامل اصلاح شده است. تأمین سرمایش و گرمایش این ساختمان از طریق فن‌کوئل انجام می‌شود که ضمن ایجاد شرایط مطلوب حرارتی، بهره‌وری مناسبی نیز دارد. پیش از ورودی رضوان، همانند سایر ورودی‌های حرم مطهر، گیت‌های «گام به جلو» و اتاقک‌های نیرو‌های انتظامات نصب شده‌اند تا نظم عبورومرور زائران پیش از ورود به فضای اصلی کنترل شود.

فضا آرایی داخلی ساختمان نیز با رویکردی هویتی و معنوی انجام شده است. استفاده از آرایه‌های گچی، نقوش کاشی‌کاری و بهره‌گیری از اسما و القاب حضرت رضا (ع) در بدنه‌های داخلی، فضایی متناسب با شأن ورودی به بارگاه منور رضوی ایجاد کرده است. شایان‌ذکر است که در تمام مدت اجرای عملیات ساخت، به دلیل الزامات ایمنی، دسترسی زائران به این ورودی امکان‌پذیر نبود.

با پایان این پروژه، ورودی رضوان از یک سازه موقت و محدود، به یک ورودی دائمی، استاندارد و درخور زائران حرم مطهر امام رضا (ع) تبدیل شده است؛ ورودی‌ای که علاوه بر پاسخ‌گویی به نیاز‌های امروز، با نگاه به آینده و افزایش جمعیت زائران طراحی و اجرا شده است.