تصحیح مجدد عیون اخبار الرضا (ع)

به گزارش آستان‌نیوز، بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در سال ۱۴۰۵ یکی از مهم‌ترین طرح‌های میراثی خود را به بازپژوهی و تصحیح مجدد کتاب ارزشمند «عیون اخبار‌الرضا(ع)» اختصاص خواهد داد؛ اثری که از مهم‌ترین منابع حدیثی و تاریخی درباره امام رضا(ع) به شمار می‌آید.

دکتر ابوالفضل حسن‌آبادی، کارشناس مطالعات میراثی بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی، در گفت‌وگو با خبرنگار ما با اشاره به اهمیت این پروژه گفت: عیون اخبارالرضا(ع) کتابی مرجع در حوزه سیره و معارف رضوی است و به دلیل نزدیکی به عصر امام رضا(ع)، از جایگاه ویژه‌ای در میان آثار شیعی برخوردار است.

او تأکید کرد: این اثر نه‌تنها یک متن حدیثی، بلکه منبعی مهم برای مطالعات تاریخی نیز به شمار می‌رود.

وی با بیان این‌که در ماه‌های گذشته کار گسترده‌ای برای شناسایی نسخه‌های خطی مرتبط با این اثر انجام شده، افزود: تاکنون بیش از ۳۰۰ نسخه، ترجمه و شرح مرتبط با عیون اخبار‌الرضا(ع) از کتابخانه‌ها و مراکز علمی داخل و خارج کشور شناسایی و دسته‌بندی شده است.

به گفته او، این مجموعه شامل نسخه‌هایی است که برخی از آن‌ها تاکنون در هیچ‌یک از تصحیح‌های پیشین مورد استفاده قرار نگرفته بودند.

حسن‌آبادی توضیح داد: در میان نسخه‌های شناسایی‌شده، نمونه‌هایی بسیار کهن و ارزشمند نیز وجود دارد؛ نسخه‌هایی از قرون ششم و هفتم هجری و برخی نسخه‌های خطی دارای حاشیه‌نویسی‌ها و تصحیحات فراوان که می‌توانند به بازسازی دقیق‌تر متن کمک کنند.

او تأکید کرد: این داده‌ها نشان می‌دهد تصحیح‌های جدید باید بر پایه نسخه‌شناسی جامع و ارزیابی علمی همه منابع موجود انجام شود.

این پژوهشگر با اشاره به یکی از نقاط قوت این پروژه گفت: قرار است تصحیح جدید با مشارکت تیمی از حدیث‌شناسان، مورخان و نسخه‌پژوهان انجام شود؛ زیرا عیون اخبار الرضا(ع) متنی است که هم ارزش حدیثی دارد و هم از جهت تاریخی اهمیت فراوانی پیدا می‌کند.

به گفته او، این ویژگی ایجاب می‌کند که این اقدام با نگاهی میان‌رشته‌ای و با همکاری متخصصان حوزه‌های مختلف پیش برود.

حسن‌آبادی هم‌چنین یکی از ضعف‌های عمومی در بسیاری از تصحیح‌های متون در ایران را کوتاه بودن مقدمه‌های تصحیح و کم‌توجهی به مرحله شناسایی و ارزیابی نسخه‌ها دانست و افزود: در این پروژه قرار است مقدمه‌ای مفصل، دقیق و مستند تدوین شود تا مبانی انتخاب نسخه‌ها، اختلاف نسخه‌ها، شیوه مقابله و روش تصحیح به‌طور کامل روشن باشد.

وی با بیان این‌که هدف نهایی، انتشار اثری در تراز علمی بالا و در قالب مجموعه‌ای چندجلدی است، خاطرنشان کرد: این کار می‌تواند الگویی تازه برای تصحیح متون کهن در ایران باشد و جایگاه «عیون اخبار الرضا(ع)» را، در مطالعات رضوی بیش از پیش برجسته کند.