ورود بنیاد پژوهش‌های اسلامی به مسئله «انسجام اجتماعی» با همکاری دانشگاه فردوسی مشهد

به گزارش آستان‌نیوز، دکتر احد فرامرز قراملکی، با تشریح بخشی از رویکرد‌های جدید بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که امروز در دستور کار پژوهشی بنیاد قرار گرفته، مسئله انسجام اجتماعی است؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از دغدغه‌های جدی جوامع مختلف تبدیل شده و ابعاد فرهنگی، اجتماعی و حتی اقتصادی گسترده‌ای دارد.

وی با اشاره به رویکرد مسئله‌محور بنیاد پژوهش‌های اسلامی افزود: در سال‌های اخیر تلاش کرده‌ایم در کنار پژوهش‌های بنیادین و مرجع، به مسائل واقعی جامعه نیز توجه کنیم و بخشی از ظرفیت علمی مجموعه را به موضوعاتی اختصاص دهیم که با زندگی روزمره مردم ارتباط مستقیم دارد.

رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی ادامه داد: در همین راستا، گفت‌و‌گو‌هایی با استادان و پژوهشگران دانشگاه فردوسی مشهد آغاز شده و جلسات مشترکی برای بررسی ابعاد مختلف انسجام اجتماعی برگزار شده است.

این تعاملات علمی با هدف بهره‌گیری از ظرفیت دانشگاه و ایجاد نگاه‌های میان‌رشته‌ای به این مسئله دنبال می‌شود.

وی با تأکید بر اینکه انسجام اجتماعی صرفاً یک مفهوم نظری نیست، تصریح کرد: جامعه‌ای که در آن سرمایه اجتماعی تضعیف شود، گفت‌و‌گو جای خود را به تعارض بدهد و امکان تفاهم میان گروه‌های مختلف کاهش پیدا کند، با چالش‌های متعددی روبه‌رو خواهد شد. از این رو پرداختن علمی به این موضوع یک ضرورت اجتماعی محسوب می‌شود.

قراملکی یکی از محور‌های مهم این مطالعات را احیای فرهنگ گفت‌و‌گو دانست و گفت: یکی از آسیب‌هایی که امروز در بسیاری از روابط اجتماعی، خانوادگی و سازمانی مشاهده می‌شود، جایگزین شدن گفت‌و‌گو با ستیز کلامی است.

در بسیاری از موارد، افراد به جای شنیدن یکدیگر و تلاش برای فهم متقابل، وارد فضای مجادله و تقابل می‌شوند.

وی افزود: حتی در برخی روابط خانوادگی نیز شاهد هستیم که گفت‌وگوی سازنده به تدریج جای خود را به نوعی چانه‌زنی یا کشمکش‌های فرسایشی داده است. این وضعیت آثار خود را در سطح کلان اجتماعی نیز نشان می‌دهد و می‌تواند بر میزان اعتماد عمومی و همبستگی اجتماعی تأثیر بگذارد.

رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی با بیان اینکه موضوع گفت‌و‌گو به یکی از محور‌های مطالعاتی بنیاد تبدیل شده است، خاطرنشان کرد: در این زمینه تلاش می‌کنیم مهارت‌های گفت‌و‌گو را از منظر‌های مختلف از جمله اخلاقی، روان‌شناختی، ارتباطی و دینی مورد مطالعه قرار دهیم و راهکار‌هایی کاربردی برای تقویت این مهارت‌ها ارائه کنیم.

وی ادامه داد: یکی از اهداف بنیاد این است که پژوهش‌های علوم اسلامی بتوانند در حل مسائل اجتماعی نقش‌آفرین باشند. بر همین اساس، موضوعاتی همچون هم‌زیستی اجتماعی، گفت‌و‌گو، انسجام ملی و سرمایه اجتماعی به عنوان مسائل مهم جامعه امروز در دستور کار پژوهشگران قرار گرفته است.

قراملکی با اشاره به شکل‌گیری پروژه‌های جدید پژوهشی در این حوزه گفت: برخی از این مطالعات در قالب کتاب، گزارش‌های علمی و طرح‌های پژوهشی دنبال می‌شوند و بخشی دیگر نیز با همکاری دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور در حال انجام است.

وی تأکید کرد: بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی تلاش می‌کند از ظرفیت معارف اسلامی برای ارائه راه‌حل‌های علمی و کاربردی در مواجهه با مسائل اجتماعی بهره بگیرد و در این مسیر، همکاری با دانشگاه‌ها و مراکز علمی کشور را یک ضرورت می‌داند.

رئیس بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی در پایان خاطرنشان کرد: جامعه امروز بیش از هر زمان دیگری به تقویت گفت‌و‌گو، فهم متقابل و همبستگی اجتماعی نیاز دارد و پژوهش‌های علمی می‌توانند نقش مهمی در فراهم کردن زیرساخت‌های فکری و فرهنگی این مسیر ایفا کنند.