کاربرد‌های نوین هوش مصنوعی در مهندسی پزشکی تبیین شد

به گزارش آستان نیوز، وبینار تخصصی مهندسی پزشکی در عصر هوش مصنوعی ۲۰۲۶ به همت انجمن علمی مهندسی پزشکی و با همکاری انجمن هوش مصنوعی واحد خواهران دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) برگزار شد.

در این وبینار، دکتر فریبا بیوکی با تشریح مفاهیم پایه هوش مصنوعی مولد، مدل‌های زبانی بزرگ و چت‌بات‌ها، به معرفی مهم‌ترین فناوری‌های نوظهور این حوزه پرداخت و ضمن تبیین مفهوم دیپ‌فیک، کاربرد‌های مثبت و ظرفیت‌های علمی این فناوری را مورد بررسی قرارداد.

هوش مصنوعی مولد و مدل‌های زبانی بزرگ چگونه کار می‌کنند؟

دکتر بیوکی با اشاره به رشد چشمگیر استفاده از هوش مصنوعی از سال ۲۰۲۰ تاکنون اظهار کرد: هوش مصنوعی مولد، مدل‌های زبانی بزرگ و چت‌بات‌ها از مهم‌ترین فناوری‌هایی هستند که در سال‌های اخیر به‌سرعت در زندگی روزمره، آموزش و پژوهش نفوذ کرده‌اند.

وی با تشریح نحوه عملکرد مدل‌هایی مانند ChatGPT افزود: این سامانه‌ها بر پایه پیش‌بینی کلمه بعدی عمل می‌کنند و از طریق فرایند‌هایی مانند توکن‌سازی، امبدینگ و شبکه‌های ترنسفورمر قادرند مفهوم متن را درک کرده و پاسخ تولید کنند.

مدرس این وبینار با اشاره به مفهوم Attention یا توجه در شبکه‌های عصبی توضیح داد: مدل‌های زبانی جدید تنها به یک کلمه نگاه نمی‌کنند، بلکه ارتباط آن را با کلمات قبل و بعد بررسی می‌کنند و همین موضوع باعث افزایش دقت در فهم معنا و تولید پاسخ می‌شود.

داده؛ سرمایه راهبردی عصر جدید

دکتر بیوکی در بخش دیگری از سخنان خود، داده را مهم‌ترین سرمایه توسعه هوش مصنوعی دانست و گفت: هر مجموعه‌ای که داده‌های گسترده‌تر و باکیفیت‌تری در اختیار داشته باشد، امکان توسعه مدل‌های قدرتمندتری را خواهد داشت.

وی با اشاره به فعالیت پژوهشگران ایرانی در این حوزه افزود: بسیاری از پیشرفت‌های کشور در زمینه هوش مصنوعی حاصل تلاش دانشجویان و پژوهشگران جوان است و لازم است به‌جای خود تحقیری، از ظرفیت‌های علمی داخلی حمایت کنیم.

از دوقلوی دیجیتال قلب تا کاهش زمان جراحی

مدرس این وبینار در تشریح تازه‌ترین دستاورد‌های هوش مصنوعی در مهندسی پزشکی به پژوهشی اشاره کرد که در دانشگاه جانز هاپکینز آمریکا انجام شده است.

وی اظهار کرد: پژوهشگران با استفاده از تصاویر MRI و CT Scan موفق شده‌اند دوقلوی دیجیتال قلب بیماران را طراحی کنند و پیش از انجام عمل جراحی، محل دقیق بافت‌های آسیب‌دیده و منشأ آریتمی را شناسایی کنند.

به گفته دکتر بیوکی، این فناوری باعث شده است زمان برخی جراحی‌های پیچیده قلب از حدود سه ساعت به نزدیک نیم ساعت کاهش پیدا کند و بیماران نیز پس از عمل، نتایج موفقیت‌آمیزی را تجربه کنند.

وی افزود: این دستاورد نشان می‌دهد آینده پزشکی بیش از گذشته باهوش مصنوعی، مدل‌سازی محاسباتی و علوم داده گره‌خورده است و مهندسان پزشکی می‌توانند نقش مؤثری در توسعه فناوری‌های سلامت ایفا کنند.

آینده مهندسی پزشکی در تعامل باهوش مصنوعی

دکتر بیوکی با تأکید بر ضرورت تعامل بیشتر رشته مهندسی پزشکی با علوم رایانه و هوش مصنوعی گفت: مسیر آینده این رشته در همکاری‌های میان‌رشته‌ای شکل می‌گیرد و دانشجویان باید از هم‌اکنون ارتباط علمی خود را با حوزه هوش مصنوعی تقویت کنند.

وی دانشجویان را به حضور فعال در انجمن‌های علمی، برگزاری وبینار‌های تخصصی و پیگیری دستاورد‌های روز دنیا دعوت کرد و افزود: آشنایی مستمر با مرز‌های دانش می‌تواند زمینه‌ساز شکل‌گیری ایده‌های نوآورانه و کسب‌وکار‌های فناورانه در حوزه سلامت باشد.

مدرس این وبینار در پایان ابراز امیدواری کرد که با تقویت خودباوری علمی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های دانشگاهی، نسل جدید مهندسان پزشکی بتوانند نقش مؤثرتری در توسعه فناوری‌های سلامت کشور ایفا کنند.