حسین پور کویر از دلتنگی‌ها، درس‌ها و میراث قرآنی یار سفرکرده می‌گوید

پیکر مطهر رهبر شهیدی که تمام هستی‌اش را وقف کلام خدا و راه اهل‌بیت (ع) کرد، اینک در آغوش سلطان خراسان، برای همیشه آرام می‌گیرد.

این صحنه، یادآور بیتی است که می‌گوید: «‏عمری امین، می‌خواند امین‌الله اینجا/‏این بار امین‌الله می‌خواند امین را» این همسایگی ابدی، حکایتی است از پیوندی ازلی و جاودانه که هر قلب عاشقی را به تأمل وامی‌دارد؛ قصه‌ای که در آن حسین پور کویر، قاری خوش‌صدای حرم و خادم مأمن دل‌های بی‌قرار، خود را بیش از همیشه وارث و راوی این میراث نورانی می‌داند.

او که طنین آیات الهی را بارها در محضر آن رهبر فرزانه جاری کرده، امروز با دلی مالامال از اندوه و امید، از خاطرات، درس‌ها و رسالت قرآنی‌شان سخن می‌گوید. همراه ما باشید و این گفت‌وگو را بخوانید:

‏پیوند خادم و مخدوم در حریم رضوی

‏جناب پور کویر، شما سال‌هاست که طنین صدایتان در رواق‌های حرم مطهر رضوی جاری است و حالا پیکر مطهر رهبر شهید در همین خاک آرام می‌گیرد. به‌عنوان کسی که هم خادم این آستان هستید و هم تجربه تلاوت در محضر ایشان را داشته‌اید، این همسایگی ابدی رهبر قرآنی انقلاب با امام رئوف(ع) را از دریچه نگاه یک قاری چگونه توصیف می‌کنید و این اتفاق چه تأثیری بر خدمتگزاری شما گذاشته است؟

در این لحظات معنوی که پیکر مطهر رهبر شهیدمان در آستانه آرام‌گرفتن در جوار امام رئوف (ع) است، به‌راستی که این همسایگی ابدی، معنای تازه‌ای به خدمتگزاری ما بخشیده است. به‌عنوان مؤذن و قاری بارگاه ملکوتی امام رضا (ع)، خادمی این آستان برایم افتخاری است بی‌بدیل.

شهید والامقام، امام خامنه‌ای (رضوان‌الله تعالی علیه) همواره نگاهی ویژه به قاریان این حریم نورانی داشتند.

از روزی که خبر ناگوار شهادت ایشان رسید، چنان در سوگ فرورفتم که گویی تمام زندگی و امیدم را از دست داده‌ام؛ بی‌تابی‌ای که حتی برای پدرم نیز تجربه نکرده بودم.

اما با یاد علاقه وافر رهبر شهیدمان به قرآن که در حین تلاوت به فیض عظیم شهادت نائل آمدند؛ تصمیم گرفتم در هر نوبت از خدمت، یاد ایشان را زنده نگه دارم.

اکنون به نیابت از ایشان، تمامی شهدا و پدر شهیدم، تلاوت می‌کنم، اذان می‌گویم و به زائران خدمت می‌کنم؛ به امید آنکه مورد عنایت این امامِ شهید قرار گیرم و ایشان در پیشگاه حضرت اباعبدالله الحسین (ع) یاد ما باشند و برایمان دعا کنند.

حضور ایشان هر ساله در رواق امام خمینی (ره) حرم مطهر، به‌ویژه در آغاز سال نو، صفا و نورانیتی خاص به مشهد می‌بخشید و دل‌های ما مشهدی‌ها را شاد می‌کرد.

ما هر سال با اشتیاق فراوان منتظر بودیم تا آقاجانمان به مشهد تشریف بیاورند. من نیز به همراه پدر شهیدم که لباس نو برایمان خریده بود، به حرم مطهر می‌رفتیم و ایشان را از نزدیک زیارت می‌کردیم. روزهای عید و نوروز ما با عرض ارادت و دیدار محبوب قلب‌ها، شهید آیت‌الله خامنه‌ای، گره‌خورده بود.

باوجود ازدحام جمعیت، تلاش می‌کردیم تا جان و دلمان را با شنیدن فرمایشات نورانی و دیدن چهره قرآنی ایشان سیراب کنیم.

اکنون در همان مکان که امام شهیدمان سخنرانی می‌کردند، آستان قدس رضوی جایگاهی ویژه با صندلی، میکروفون، تمثال زیبا و چفیه ایشان تدارک دیده است.

من که رو به جمعیت می‌نشینم، دقیقاً مقابل آن نقطه قرار دارم و تمثال نورانی ایشان را می‌بینم. حقیقتاً هر لحظه احساس می‌کنم در محضر ایشان در حال تلاوت هستم.

این افتخار نصیب ما قاریان شده که در رواق امام خمینی (ره)، در کنار وجود نورانی حضرت رضا (ع)، یاد و تمثال ایشان را نظاره‌گر باشیم و میان آیات قرآن، فضای حرم و این تصویر معنوی، پیوندی قلبی برقرار کنیم.

نگاه قرآنی رهبر شهید؛ از جلسات خصوصی تا میدان نبرد

‏شما سه بار توفیق تلاوت در حسینیه امام خمینی (ره) در محضر رهبر شهید را داشته‌اید. می‌دانیم ایشان در حوزه‌های گوناگون صاحب‌نظر بودند، اما چه ویژگی خاصی در نوع مواجهه و استماع ایشان با قرآن دیدید که نشان‌دهنده انس عمیق و نگاه تخصصی‌شان به کلام الهی باشد؟ و آیا توصیه‌ای از آن دیدارها هست که امروز برای شما به یک مانیفست در مسیر آموزش به نوجوانان تبدیل شده باشد؟

بله این توفیق بزرگ که سه بار در حسینیه امام خمینی (ره) در محضر رهبر شهید تلاوت کردم، فرصتی بی‌نظیر برای درک عمق نگاه و انس ایشان با قرآن بود. رهبر شهیدمان در حوزه‌های مختلف تخصص و مطالعات عمیقی داشتند.

ایشان با اقشار گوناگون از جمله دانشمندان هسته‌ای، نخبگان فرهنگی، سیاسی و اقتصادی در ارتباط بودند، اما یکی از گروه‌های موردعلاقه ایشان که جلسات مستمری با آن‌ها داشتند، قاریان و اساتید قرآن بودند. بنده هر ساله در روز اول ماه مبارک رمضان توفیق حضور در محفل قرآنی حسینیه امام خمینی (ره) را داشتم و بحمدالله سه بار هم در محضر ایشان تلاوت کردم.

ایشان علاوه بر تسلط بر مباحث تفسیری، در مسائل تخصصیِ تلاوت نیز یک استاد تمام‌عیار بودند. این موضوع در تحلیل‌های فنی ایشان درباره قاریان بزرگ مصری کاملاً مشهود بود؛ مثلاً از تبحر «مصطفی اسماعیل» در القای مفاهیم یا مهارت «شیخ عبدالفتاح شعشاعی» در نغمات و الحان موسیقی عرب سخن می‌گفتند.

ایشان با چنان عشق و فراغ‌بالی ساعت‌ها به استماع قرآن می‌نشستند که حتی تلاوت‌های متوسط یا ضعیفی را که تحت‌تأثیر استرس فضا اجرا می‌شد، بادقت تمام گوش داده و با ارائه رهنمودهای سازنده، قاری را مورد تفقد قرار می‌دادند.

در کنار این تشویق‌ها، نکات فنی و بسیار دقیقی را نیز گوشزد می‌کردند که نشان از تسلط کامل ایشان بر ظرایف تلاوت داشت.

این نکته را هم باید بگویم که مسیر تلاوت دوباره در محضر ایشان برای من با یک چالش و انگیزه بزرگ همراه بود. نخستین‌بار در سال ۱۳۸۴ توفیق قرائت در حضور ایشان را داشتم، اما پس از آن وقفه‌ای طولانی ایجاد شد. هرگاه اشتیاقم را برای تلاوت مجدد ابراز می‌کردم، پاسخ می‌شنیدم که به دلیل نداشتن مقام بین‌المللی و برای رعایت نوبت سایر قاریان، این امر فعلاً میسر نیست. همین موضوع نه‌تنها مرا ناامید نکرد، بلکه انگیزه‌ای شد تا دوباره از صفر وارد میدان مسابقات شوم.

با تلاش بسیار و انجام مقدماتی توانستم در مسابقات بین‌المللی تونس مقام کسب کنم و سرانجام پس از حدود ۱۲ سال انتظار، دوباره به آرزویم رسیدم و توفیق یافتم در محضرشان قرآن بخوانم. برای بنده بسیار جالب و به‌یادماندنی بود که در آخرین دیدارم در سال ۱۴۰۳، ایشان پس از تلاوت، با نگاهی ریزبینانه از ویژگی‌های صوتی بنده و به‌ویژه از بم صدایم تمجید کردند.

شنیدن این نکته تخصصی درباره طنین بم صدایم از زبان ایشان، مرا چنان غرق در شادی و شگفتی کرد که حقیقتاً احساس می‌کردم در آسمان‌ها سیر می‌کنم. این حجم از دقت نظر نسبت به جزئیات صدا و نگاه تخصصی ایشان، برای من بسیار تحسین‌برانگیز و شگفت‌زده کننده بود.

این منش و احترام به کلام وحی، درسی بزرگ برای همه مسئولان و دست‌اندرکاران فرهنگی است تا از رفتار ایشان الگو بگیرند. ایشان باوجود سن بالا، ساعت‌ها با جان‌ودل به تلاوت‌ها، حتی تلاوت‌های متوسط گوش می‌سپردند و در کلام الهی غوطه‌ور می‌شدند.

پیش از دوران کرونا نیز که توفیق دیدار نزدیک و دست‌بوسی فراهم بود، ایشان با رهنمودهای تخصصی خود، عزم قاریان را برای ادامه این مسیر نورانی محکم‌تر می‌کردند.

نورٌ علی نور: تجلی قرآن در جان رهبر شهید

جناب پور کویر، در این روزهای پر از عطر حضور امام رئوف (ع) و در آستانه آرام‌گرفتن پیکر مطهر رهبر شهیدمان در این خاک قدسی، بسیاری از ارادتمندان، زندگی ایشان را آینه‌ای تمام‌نما از کلام‌الله می‌دانند. شما که سال‌ها از نزدیک شاهد این انس عمیق و بی‌بدیل با قرآن بودید و طنین آیات الهی را در محضرشان جاری می‌کردید، این پیوند ناگسستنی رهبر شهید با کلام خدا را چگونه توصیف می‌کنید؟ چه رمز و رازی در این دلدادگی بی‌وقفه نهفته بود که ایشان را، حتی در سخت‌ترین شرایط، از شنیدن آیات قرآن خسته نمی‌ساخت و چگونه می‌دیدید که حقیقت این آیات در وجودشان متجلی می‌شد؟

همان‌طور که اشاره کردید و ما نیز در طول سال‌ها از نزدیک شاهد بودیم، رمز این دلدادگی بی‌وقفه به آیات قرآن و تجلی «نورٌ علی نور» در وجود ایشان، در حقیقت همان پیوندعمیق روح بلندشان با کلام الهی بود.

در یک‌کلام باید گفت:کلام الهی نور است و اولیای الهی نیز نور؛ و از پیونداین دو، «نورٌ علی نور» تجلی می‌یابد. به همین دلیل بود که شخصی مثل امامِ شهیدمان، هیچ‌گاه از شنیدن قرآن خسته نمی‌شدند. باگذشت زمان و طولانی‌شدن جلسات، نه‌تنها از اشتیاق ایشان کم نمی‌شد، بلکه عشقشان به شنیدن آیات نورانی فزونی می‌یافت.

گاهی پیش می‌آمد که ما قرآنی‌ها خسته می‌شدیم یا برخی در جلسه چرت می‌زدند، اما ایشان از لحظه اول تا پایان، با اشتیاقی که لحظه‌به‌لحظه بیشتر می‌شد، به آیات الهی گوش می‌سپردند. حتی اگر قاری در سطح ضعیف‌تری تلاوت می‌کرد، ایشان باز هم با جان‌ودل به کلام خدا گوش می‌دادند و در پایان، رهنمودهای ارزشمندشان را ارائه می‌فرمودند.

بسیاری از آیاتی که ما تلاوت می‌کنیم، مصداق بارز شخصیت و مجاهدت‌های حضرت آقا هستند. از جمله آیه ۲۳ سوره مبارکه احزاب که می‌فرماید: «مِنَ الْمُؤْمِنِینَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَیْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضَى نَحْبَهُ وَمِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَمَا بَدَّلُوا تَبْدِيلًا» «از میان مؤمنان مردانی هستند که به آنچه باخدا عهد بستند صادقانه وفا کردند؛ برخی از آنان پیمان خود را به آخر بردند (و شهید شدند) و برخی از آنان در انتظارند...» ایشان حقیقتاً یکی از آن مردانی بودند که به‌خاطر صدق در عهدشان به این فیض عظیم رسیدند.

همچنین باتوجه‌به آرامش بی‌نظیر ایشان در تمامی حوادث، ایشان مصداق عینی آیه ۲۷ سوره مبارکه فجر بودند: «يَا أَيَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ ارْجِعِي إِلَى رَبِّكِ رَاضِيَةً مَرْضِيَّةً» «ای جان آرام یافته و مطمئن! به‌سوی پروردگارت بازگرد، درحالی‌که هم تو از او خشنودی و هم او از تو خشنوداست.»

نمی‌دانم قرعه این افتخار بزرگ به نام چه کسی خواهد افتاد که در آن لحظات ملکوتی و در مراسم تدفین ایشان تلاوت کند؛ اما برای بنده به نوبه خود، این سعادتی عظیم و وصف‌ناپذیر است.اگر چنین خبری را به من بدهند، شاید از شدت شوق و اشتیاق ازخودبی‌خود شوم و نتوانم بر احساساتم غلبه کنم.

حضور در آن فضای نورانی و تلاوت برای ایشان، آرزوی قلبی و افتخاری است که نصیب هر کسی نخواهد شد.

قرآن؛ پرچم وحدت امت و میراثی برای نسل نو

رهبر شهید، قرآن را نه‌تنها چراغ راه فردی، بلکه «زبان مشترک و عامل اتحاد امت اسلام» می‌دانستند. باتوجه‌به این رویکرد بین‌المللی ایشان و جایگاه شما در آموزش نسل نوجوان، چگونه می‌خواهید خلأ حضور فیزیکی ایشان را برای شاگردانتان پر کنید و کدام بعد از شخصیت قرآنی ایشان را برای الگوسازی نسل جدید برجسته خواهید کرد؟

در این شرایط حساس که جای خالی رهبر شهید در میدان عمل و در دل‌های امت احساس می‌شود، این پرسش شما درباره چگونگی ادامه راه و ترویج نگاه بین‌المللی ایشان به قرآن، به‌ویژه در میان نسل نوجوان، اهمیت مضاعفی می‌یابد.

حقیقتاً قلب هر خادم قرآن و ارادتمند به رهبر شهید را متوجه عمق خلأیی می‌کند که با شهادت ایشان در جامعه قرآنی پدیدآمده است. برای درک ابعاد این فقدان و رسالت سنگینی که بر دوش ماست، سخنم را با حدیثی نورانی از پیامبر اکرم (ص) آغاز می‌کنم که فرمودند: «إِذَا مَاتَ الْعَالِمُ ثُلِمَ فِي الْإِسْلَامِ ثُلْمَةٌ لَا يَسُدُّهَا شَیْءٌ إِلَى يَوْمِ الْقِیَامَةِ» «هرگاه عالمی رحلت کند، چنان رخنه و خلأیی در اسلام ایجاد می‌شود که هیچ‌چیز تا روز قیامت جای آن را پر نمی‌کند.» یقیناً شهادت امام شهیدمان خلأیی بزرگ ایجاد کرد که به‌سادگی جبران نخواهد شد.

بااین‌حال، به لطف ایزد منان و عنایت معصومین (ع)، خداوند بار دیگر بر ما منت نهاد و امام سید مجتبی خامنه‌ای را برای رهبری این انقلاب برگزید. بسیار عجیب و دلگرم‌کننده است که باوجود حضور رسانه‌ای کمتر ایشان، محبتشان این‌گونه در دل‌های آحاد جامعه ریشه دوانده است؛ این محبوبیت بی‌شک نشان از ایمان، تقوا و خداترسی سکان‌دار جدید انقلاب دارد.

ما همگی گوش‌به‌فرمان ایشان هستیم و جانمان را فدای راهشان می‌کنیم، به امید آنکه پرچم این انقلاب را به دست صاحب اصلی‌اش، حضرت صاحب‌الزمان (عج)، برسانند.

بنده در جلسات قرآن و در گفتگو با شاگردانم، همواره بر خصلت بارز امام شهید یعنی «انس با قرآن» تأکید می‌کنم. ایشان همواره توصیه می‌فرمودند که انس با قرآن را جدی بگیرید، حتی اگر شده روزی یک صفحه؛ چرا که این کتاب، چراغ راه ماست. مایه سعادت است که ایشان در لحظات عروجشان در حال تلاوت قرآن بودند و آخرین دیدار عمومی‌شان نیز در تاریخ ۳۰ دی‌ماه ۱۴۰۴ با قاریان و اساتید قرآن رقم خورد که بنده هم توفیق حضور در آن محفل نورانی را داشتم.

باوجود جمعیت بیش از دو میلیاردنفری مسلمانان جهان، زبان مشترک ما با تمام سلایق قومی، مذهبی و سیاسی، همانا قرآن کریم است. امام شهیدمان همواره بر این زبان مشترک تأکید داشتند. از جمله اقدامات ایشان، تشکیل کاروان‌های قاریان و اساتید قرآن بود که از سوی بعثه مقام معظم رهبری به حج تمتع اعزام می‌شدند. بنده نیز توفیق حضور در یکی از این کاروان‌های قرآنی نور را داشتم تا در موسم حج، میان مسلمانان دیگر کشورهای اسلامی به تلاوت قرآن بپردازیم. این رویکرد، نشان از عمق معرفت و دیپلماسی قرآنی ایشان داشت؛ چرا که شخصیت معنوی ایشان، قرآن را وسیله‌ای محکم و متقن برای تمسک، اشتراک و اتحاد مسلمانان در برابر دشمنان اسلام می‌دانستند.

ایشان همچنین تأکید داشتند که این برنامه‌های قرآنی در دیگر نقاط جهان نیز اجرا شود تا به ترویج قرآن و نشان‌دادن توانمندی تشیع و جمهوری اسلامی ایران کمک کند.

شاهد بودیم که در سفرهای متعدد، برخی از اینکه یک فارسی‌زبان با این اتقان، زیبایی و تجوید و صوت و لحن عالی قرآن تلاوت می‌کند و دوشادوش قاریان مصری و حتی گاهی پیشتازتر از آنان حرکت می‌کند، ابراز تعجب می‌کردند.

این خود گواه توانمندی قاریان جمهوری اسلامی ایران است که به حمدالله در هر عرصه قرآنی، همواره در زمره برترین‌ها هستند. این موفقیت‌ها مرهون نگاه عمیق و تشویق‌های بی‌دریغ امامِ شهیدمان نسبت به تلاوت قرآن و قاریان بود.

برای بنده به‌عنوان یک قاری، این افتخار بزرگی بود که سه بار در محضر ایشان تلاوت کنم؛ هر بار این توفیق موجب خوشبختی‌ام شد و باعث شد راهم را با عزم و اراده‌ای محکم‌تر ادامه دهم.

میراث نورانی و عهدی دوباره

آنچه از زبان حسین‌پور کویر، قاری و خادم دل‌سوخته حرم مطهر رضوی شنیدیم، روایتی بود از عمق ارادت و نگاه قرآنی رهبر شهیدی که قلب‌ها را به کلام وحی پیوند می‌زد.

او از دلتنگی‌های جان‌سوزش برای محبوب دل‌ها گفت؛ از آن نگاه تخصصی و بی‌نظیر به جزئیات تلاوت، از انس بی‌وقفه با آیات الهی و دغدغه وحدت امت اسلام و مقاومت و ایستادگی در برابر دشمنان و نترسیدن از دشمنان که از سرچشمه قرآن نشئت می‌گرفت. همه اینها، تصویری از وجودی آسمانی و الهی را پیش رویمان گذاشت.

اکنون که پیکر مطهر آن عارف مجاهد و یار سفر کرده، در روزهای پیشرو، در حریم قدسی امام رئوف (ع) مأوا می‌گزیند، رسالت جامعه قرآنی، به‌ویژه اساتیدی چون پور کویر، پررنگ‌تر از همیشه است. باید این میراث گران‌بهای «انس با قرآن» را که رهبر شهید، چراغ راه سعادت و کلید رستگاری می‌دانستند، با تمام وجود زنده نگاه داریم.

این راه نورانی، تحت رهبری حکیمانه امام سید مجتبی خامنه‌ای و باهمت و تلاش بی‌وقفه قاریان، حافظان و قرآن‌آموزان، بی‌شک باقوت و امید به‌سوی افق‌های روشن‌تر پیش خواهد رفت؛ تا پرچم این انقلاب قرآنی به دست صاحب اصلی‌اش، حضرت مهدی (عج)، برسد و وعده الهی به فضل پروردگار متعال، محقق شود.