آقای شهید؛ نورهدایت تاریخ ما

حجت‌الاسلام مصطفی امینی‌خواه، کارشناس دینی؛ در گفت‌وگوی زیر پرده از راز این ماندگاری برمی‌دارد و مسیر اتصال به سرچشمه ابدیت را روشن می‌سازد. با ما همراه شوید تا این معارف بلند را دریابیم.

حجت‌الاسلام امینی خواه در ابتدا با اشاره به کلمه بقیة به معنای ماندگار و بقا یافته است؛ بنابراین، بقیة الله یعنی ماندگار الهی؛ آن وجودی که به بقای الهی متصل و از فنا مصون است.

این کارشناس دینی تشریح می‌کند: آنچه در عالم فناپذیر نیست، ذات اقدس الهی و هر آن چیزی است که رنگ‌وبوی او را به خود گیرد و به او متصل باشد. این اصل نه‌تنها در هستی کلی، بلکه در جزئیات زندگی ما نیز صدق می‌کند. کار‌های ما، روابط ما، و حتی وجود خود ما، اگر برای خدا و در مسیر الهی نباشند، فانی و بی‌اثر خواهند بود و اثری از آنها در عالم باقی نمی‌ماند.

شهادت؛ اوج ماندگاری عمل صالح شهید

با نگاهی به زندگی انسان‌ها، درمی‌یابیم که عمر دنیوی هرچند طولانی باشد، به پایان می‌رسد و آنچه از انسان باقی می‌ماند، نه ثروت و قدرت، بلکه اعمالی است که با نیت الهی انجام شده‌اند. حجت‌الاسلام امینی‌خواه خاطرنشان می‌سازد: هر روز در قبرستان‌ها شاهد دفن انسان‌هایی در سنین مختلف هستیم؛ از جوان تا کهن‌سال. اما از میان این‌همه، تنها کسی ماندگار می‌شود که در ارتباط با خداوند متعال، اثری درخشان و عملی خالصانه از خود به‌جای گذاشته باشد.

این کارشناس دینی تأکید می‌کند: آنچه به کار انسان می‌آید و خیر اوست، همان «بقیة الله» است؛ یعنی هر چیزی که اتصال به خدای متعال داشته باشد و به بقای الهی باقی بماند. این شامل هر عمل، کلام و نیتی است که رنگ الهی به خود گیرد و برای رضای خدا باشد. هرچه این حال و هوا در وجود انسان بیشتر شکل گیرد، هم خود انسان در این عالم ماندگار می‌شود و هم کارهایش اثر ابدی پیدا می‌کنند. خداوند متعال در قرآن می‌فرماید: «بقیة الله خیر لکم ان کنتم تعلمون» (آنچه خدا برای شما باقی می‌گذارد، برای شما بهتر است اگر بدانید). (سوره هود، آیه ۸۶)

نام شهید؛ نورهدایت تاریخ ما

تاریخ پر است از نمونه‌هایی که نشان می‌دهند چگونه اعمال خالصانه، حتی اگر کوچک باشند، می‌توانند نام افراد را برای همیشه ماندگار کنند. حجت‌الاسلام امینی خواه این حقیقت را این‌گونه توضیح می‌دهد: گاهی انسان می‌بیند که فردی چندین قرن پیش زندگی می‌کرده، اما هنوز نام و یادش در مجالس و محافل زنده است. این ماندگاری، نه به دلیل ثروت یا قدرت، بلکه به سبب رنگ الهی اعمالشان بوده است. به طور نمونه در واقعه کربلا، از میان هزاران نفر، زنی به نام طوّعه ماندگار شد. او تنها برای یک شب، از روی وجدان انسانی و عاطفه، به ولیّ خدا، حضرت مسلم (ع)، پناه داد. همین عمل کوچک، نام او را در تاریخ برای همیشه ثبت کرد و به او بقایی ابدی بخشید.

ایشان ادامه می‌دهد: در مقابل، پادشاهان و رؤسای بسیاری آمدند و رفتند که هیچ اثری از خود در قلب‌ها و تاریخ به‌جای نگذاشتند. این تفاوت، ریشه در کیفیت ارتباط با خدا دارد. کسی که در محل خود، یک هیئت یا روضه‌ای برپا می‌کند یا سفره‌ای به نام اهل‌بیت (ع) می‌گستراند، هرچند از دنیا برود یا از آن محل کوچ کند، یادش در دل‌ها زنده می‌ماند. این در حالی است که خبر درگذشت بسیاری از افراد، هیچ حسی در ما برنمی‌انگیزد.

این کارشناس دینی به مقایسه امیرالمؤمنین (ع) میان صاحبان مال و صاحبان علم اشاره می‌کند و می‌افزاید: امیرالمؤمنین (ع) در حدیثی مفصل، هفت تفاوت میان علم و ثروت بیان می‌کنند و می‌فرمایند: «العلماء باقون ما بقی الدهر» (دانشمندان تا زمانی که روزگار باقی است، ماندگارند). ما هنوز هم علامه حلی و شیخ مفید را زنده می‌دانیم؛ نه تنها از دانش آنها بهره‌مندیم، بلکه آنها را دستگیر و هدایتگر خود می‌یابیم. رهبر شهید، این حکیم بی‌نظیر و مرد بزرگ، مصداق بارز این کلام است. تا عالم برپاست و بشر به زندگی نیاز دارد، نور وجود و خدمات این شخصیت‌ها در زندگی مردم جاری خواهد بود.

امام زمان (عج)؛ داغدار اصلی رهبر شهید

شهادت این مرد بزرگ که عمری سراسر خدمت، مجاهدت، دلسوزی و عشق خالصانه به مردم داشت، با پایانی عظیم و شهادتی باشکوه همراه شد. حجت‌الاسلام امینی‌خواه به این نکته اشاره می‌کند: این‌گونه شهادت‌ها، به‌خصوص وقتی با یک‌عمر بابرکت همراه می‌شود، چهره افراد را هرچه بیشتر درخشان می‌کند. عالم هرچه می‌گذرد، بیشتر با خدمات و شخصیت این بزرگان آشنا می‌شود. شاید در زمان حیات، به دلیل حجاب معاصرت، قدر آنها کمتر دانسته می‌شد؛ اما اکنون، فقدان حضور و کلام آرامش‌بخش ایشان، جایگاه واقعی‌شان را آشکارتر می‌سازد.

وی تأکید می‌کند: کلام رهبر شهید پس از شهادت، نافذتر و تأثیرگذارتر از پیش است. مطالبی که در زمان حیات ایشان شاید با بی‌تفاوتی شنیده می‌شد، اکنون با عظمت و باور دیگری نگریسته می‌شود. اینها اثر حقانیت و نتیجه مسیر الهی رفتن و ارتباط و اتصال قوی به امام زمان (عج) است. این مرد بزرگ، عاشق امام زمان (عج) بود؛ چه در سخنرانی‌هایش که با سلام به حضرت آغاز می‌کرد و چه در خطبه‌های نماز جمعه سال ۸۸ که با تمام وجود به ایشان متوسل شد و جسم ناقص و آبروی اندکش را تقدیم می‌کرد.

این کارشناس دینی سپس به روایتی از امام کاظم (ع) در مورد شطیطه نیشابوری اشاره می‌کند: پیرزنی به نام شطیطه، تنها یک درهم وجوهات برای امام (ع) آورده بود، در حالی که دیگران بار‌های شتر از پول آورده بودند. او این وجوهات را با اخلاص تمام تقدیم کرد. امام کاظم (ع) که در آن زمان در مدینه بودند، بدون حضور فیزیکی، از نیت او باخبر شدند و ضمن رد وجوهات دیگران که پس از شهادت امام صادق (ع) منحرف شده بودند، از طریق واسطه، کفنی از پنبه‌ای که متعلق به حضرت زهرا (س) بود، برای شطیطه فرستادند و خبر دادند که او هفده روز دیگر از دنیا می‌رود و خود امام (ع) بر جنازه‌اش نماز خواهند خواند.

رهبر شهید؛ اوج پیوند با خدا

حجت‌الاسلام امینی خواه از این روایت نتیجه می‌گیرد: امام کاظم (ع) به واسطه این پیام، به شیعیان فرمودند: «لابد لنا من حضور جنائزکم» (ما ناگزیر از حضور در تشییع جنازه‌های شما هستیم). ایشان فرمودند هر جای عالم که از دنیا بروید، من یا فرزندانم، در کنار جنازه‌تان حاضر می‌شویم و بر شما نماز می‌خوانیم. این رهبر شهید، مصداق بارز این کلام بود. شکی نداریم که امام زمان (عج) در مراسم تشییع ایشان حضور دارند و داغدار اصلی این فقدان هستند. امام (عج) به خوبی می‌دانند این مرد بزرگ که بود، از خلوص و عمق رابطه او با خدا و اهل‌بیت (ع) خبر دارند و دلشان برای زیارت آل‌یاسین‌ها، اشک‌ها و توسلات او تنگ می‌شود.

او به تصاویر جان‌گداز وداع با پیکر رهبر شهید اشاره می‌کند: ما هیچ‌گاه گمان نمی‌کردیم این روز‌های سخت فرارسد و رهبر الهی و نماد صلابت و قدرت را در تابوت ببینیم و پیکر پاکش به خاک سپرده شود. این تصاویر، به‌ویژه در بیت رهبری که همیشه مأمن شور و شعار مردم بود و ایشان باصلابت در آنجا سخنرانی می‌کردند، صحنه‌هایی فراموش‌نشدنی را رقم زد. مردم با عشق و شور فراوان گرد تابوت ایشان جمع شدند تا خود را به آن برسانند و در تشییع پیکر مطهرش شرکت کنند.

‏حجت‌الاسلام امینی‌خواه در پایان تأکید می‌کند: آنچه انسان را ماندگار می‌کند و به او عزت، شرف و مردانگی می‌بخشد، پیوند با خدای متعال است. این حقیقت در زندگی شخصیت‌های برجسته‌ای همچون رهبر شهید و دیگر مجاهدان راه حق به وضوح دیده می‌شود. ا

همه می‌آیند و می‌روند، اما آنها که وصل به کانون عالم و نقطه اتصال با خداوند هستند، می‌مانند و هرچه عالم می‌گذرد، فروغ چهره درخشان‌تر و چهره‌شان بیشتر شناخته می‌شود. این مردان الهی، به واسطه اخلاص و فداکاری‌شان، به «بقیة اللهی» می‌رسند و نامشان در تاریخ جاودانه می‌شود. آنها با نورانیت خود، راه هدایت را برای نسل‌های بعدی روشن می‌کنند و تأثیر وجودی‌شان، فراتر از زمان و مکان، در زندگی بشر جاری می‌ماند. این همان راز بقای الهی است که در گرو ارتباط عمیق و خالصانه با ذات باری‌تعالی و اهل‌بیت عصمت و طهارت (علیهم‌السلام)، قرار دارد.