جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری به وحدت قدرت‌افزا نیازمند است

به گزارش آستان‌نیوز، وحدت اسلامی از مهم‌ترین آموزه‌های مورد تأکید قرآن کریم، سیره پیامبر اکرم (ص) و اهل بیت (ع) و از آرمان‌های اساسی انقلاب اسلامی است؛ موضوعی که در شرایط کنونی جهان اسلام، با توجه به تلاش جریان‌های مختلف برای ایجاد اختلاف و تضعیف انسجام مسلمانان، اهمیت بیشتری یافته است. همزیستی پیروان مذاهب اسلامی، توجه به مشترکات، مقابله با تفرقه‌افکنی و نقش نخبگان و رسانه‌ها در جهاد تبیینی، از جمله محور‌های مهم در تحقق وحدت پایدار در جهان اسلام به شمار می‌رود.

در همین راستا و به مناسبت میلاد مسعود رسول مکرم اسلام (ص)، ولادت امام جعفر صادق (ع) و هفته وحدت، آیت‌الله مصطفی محامی، نماینده ولی‌فقیه در استان سیستان و بلوچستان، نماینده رهبری در امور اهل سنت استان سیستان و بلوچستان و امام جمعه زاهدان، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ما، درباره مبانی وحدت اسلامی، توطئه‌های دشمن برای ایجاد تفرقه، تجربه همزیستی شیعه و اهل سنت در سیستان‌وبلوچستان و الزامات دستیابی به وحدت پایدار سخن گفت:

وحدت؛ دستور قرآن و سیره اهل بیت (ع)

با توجه به فرارسیدن ایام میلاد پیامبر اکرم (ص)، ولادت امام جعفر صادق (ع) و هفته وحدت، درباره جایگاه وحدت و اتحاد امت اسلامی در اندیشه امام خمینی (ره) و امام شهید بفرمایید.

بسم الله الرحمن الرحیم. ایام میلاد مسعود رسول مکرم اسلام (ص)، امام جعفر صادق (ع) و هفته وحدت را تبریک عرض می‌کنم و نام و یاد شهدا و امام شهدا را گرامی می‌داریم. امام شهید وحدت بودند و یک عمر در مسیر تحقق وحدت اسلامی تلاش کردند.

وحدت و اتحاد امت اسلامی همواره مدنظر امام عظیم‌الشأن، امام خمینی (ره) و امام شهیدمان بوده است. در آغاز انقلاب همواره امام راحل بر وحدت و اتحاد جهان اسلام تأکید می‌فرمودند و امام شهید هم یک عمر در همین مسیر تلاش کردند و فرموده بودند: «امیدوارم و آرزوی من این است که حیات من در مسیر وحدت اسلامی صرف بشود و ممات من هم در مسیر وحدت اسلامی باشد.»

اینکه این‌گونه رهبران انقلاب بر وحدت تأکید داشتند، متخذ از حکم الهی و آیات قرآنی و سنت و سیره نبوی و اهل بیت (ع) بوده است. آیات قرآن همواره بر این جهت تأکید داشته، پیامبر اکرم (ص) به آن ملتزم بودند و عمل کردند و همچنین اهل بیت (ع) نیز چنین بودند.

خداوند تبارک و تعالی به وحدت امر کرده و از تفرقه نهی فرموده است: «وَاعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِیعًا وَلَا تَفَرَّقُوا». همچنین از هر نزاع و درگیری برحذر داشته است؛ چراکه نزاع موجب سست شدن و از بین رفتن عزت و قدرت و اقتدار خواهد شد.

وحدت در نگاه امام شهید مراتب و مراحلی دارد؛ مرتبه نازل آن، پرهیز از درگیری و نزاع است؛ یعنی مسلمان‌ها با یکدیگر نزاع و درگیری نداشته باشند.

مرتبه دوم، همکاری برای مقابله با دشمن مشترک و دفاع از خودشان است.

مرتبه سوم، همکاری برای انتقال تجربیات و دستیابی به پیشرفت‌های جامعه اسلامی است؛ یعنی مسلمانان تجربیات خودشان را به یکدیگر منتقل کنند و از تجربیات یکدیگر برای پیشرفت استفاده کنند.

مرتبه چهارم نیز همکاری و هم‌افزایی برای احیای تمدن نوین اسلامی است که جمهوری اسلامی آن را از اهداف نهایی جمهوری اسلامی ایران و نظام اسلامی می‌داند.

بر همین اساس، با توجه به تلاش استکبار جهانی و دشمنان برای ضربه زدن به اسلام و ریشه‌کن کردن اسلام، جهان اسلام بیش از هر زمان دیگری نیازمند این وحدت قدرت‌افزا و این اتحادی است که موجب اقتدار جهان اسلام بشود و همه یک جبهه واحد را در برابر دشمن مستکبر و دشمنان اسلام تشکیل بدهند.

شیوه‌های تفرقه‌افکنی دشمن

دشمنان اسلام از چه روش‌هایی برای ایجاد اختلاف و تضعیف اتحاد امت اسلامی استفاده می‌کنند؟

از آنجا که دشمن هیچ‌گاه از دشمنی‌اش دست برنمی‌دارد و می‌داند که وحدت و اتحاد و انسجام امت اسلامی مایه اقتدار خواهد بود و در صورتی که جامعه اسلامی متحد باشد، دشمن نمی‌تواند آنها را شکست بدهد و بر آنها غلبه پیدا کند و پیروز بشود، لذا تمام تلاشش این است که جامعه اسلامی را دچار اختلاف بکند و عوامل اقتدار آن را از بین ببرد.

این کار می‌تواند به هر بهانه‌ای باشد. گاهی با ترویج افکار انحرافی، افکار تکفیری و خشونت‌آفرین و ایجاد گروه‌هایی مثل داعش در کشور‌های مختلف اسلامی، از منطقه غرب آسیا گرفته تا آفریقا، این افکار را ترویج می‌کنند تا جامعه اسلامی با بدبینی و نگاه کفرآمیز به یکدیگر با هم درگیر بشوند و نتیجه‌اش این باشد که دچار تفرقه بشوند و اقتدار خودشان را از دست بدهند.

گاهی با نقشه دیگری و رواج افکار لیبرالی یا حتی رواج مسائل ضداخلاق و فساد اخلاقی و گاهی با اعتیاد و هر آنچه جامعه اسلامی را از درون متشتت بکند و قدرت او را از بین ببرد، تلاش می‌کنند تا جامعه نتواند در برابر دشمن مقاومت کند.

جامعه‌ای که انگیزه دینی‌اش را از دست بدهد و تعهد دینی نداشته باشد یا دچار فساد اخلاقی و مالی و یا گرفتار اعتیاد و امثال اینها باشد، طبعاً نمی‌تواند در برابر دشمن مقاومت کند و از این مسیر دشمن تلاش می‌کند که قدرت جامعه اسلامی را بگیرد.

در این میان نقش رسانه‌ها هم مهم است. دشمنان با هزینه‌های فراوان و بوق‌های متعددی که راه‌اندازی کرده‌اند، درصدد نفوذ در فکر و ضربه زدن به افکار جامعه اسلامی هستند تا با ایجاد بدبینی بین مسلمانان درگیری ایجاد کنند و باز آن وحدت و انسجامشان را که مایه اقتدارشان است از بین ببرند؛ لذا باید توجه داشته باشیم و در برابر این تهدیدها، چه در جهات فکری و چه در جهات اخلاقی و چه شبهاتی که ایجاد می‌کنند نسبت به اسلام و معارف اسلامی، از توحید و نبوت و امامت گرفته تا سایر معارف، هوشیار باشیم و اتحاد خودمان را حفظ کنیم.

سیستان‌وبلوچستان؛ الگوی وحدت اسلامی

تجربه سیستان و بلوچستان در زمینه همزیستی و وحدت میان شیعه و اهل سنت چه ویژگی‌هایی دارد و چه الگویی برای جهان اسلام ارائه می‌کند؟

در استان سیستان و بلوچستان مردم عزیزمان از اقوام مختلف سیستانی و بلوچ و سایر اقوامی که در آنجا حضور دارند، با مذاهب مختلف شیعه و اهل سنت که حنفی هستند، با همدیگر در طول سال‌ها زندگی کرده‌اند و همزیستی مسالمت‌آمیز و همکاری داشته‌اند.

تعاملاتشان از اقتصاد و کار تا روابط خانوادگی و ازدواج‌ها با یکدیگر بوده و در طول تاریخ هم پای ایران اسلامی و دفاع از میهن اسلامی بوده‌اند و در این جهت فداکاری کرده‌اند.

هم سیستان این سابقه درخشان را دارد و هم بلوچستان این سابقه درخشان را دارد. سابقه سیستان در ولایت‌مداری و دفاع از ولایت و سابقه بلوچستان در دفاع از میهن اسلامی و مقابله با استعمارگران و استکباری که در طول قرن‌ها می‌خواستند به ایران اسلامی حمله کنند، روشن است و بزرگان و مردم عزیز استان سیستان و بلوچستان در برابرشان ایستادگی کردند و جان‌های خودشان را فدای ایران اسلامی کردند.

در طول انقلاب اسلامی هم همراهی مردم همین‌گونه بوده است. در دوران دفاع مقدس و جنگ تحمیلی که صورت گرفت، دفاع جانانه مردم ما در برابر رژیم بعثی را داشتیم و تا این جنگ‌های اخیر، از جنگ ۱۲ روزه گرفته تا به تعبیر امام شهید، کودتای دی‌ماه و جنگ رمضان، همواره مردم استان یکدست پای کار اسلام و انقلاب و میهن اسلامی بودند و جان‌فدا بودند و امکانات خودشان را در اختیار قرار دادند برای دفاع از اسلام و میهن اسلامی.

علیرغم حملات فراوانی که دشمن غدار ما و استکبار جهانی و آمریکا به استان ما در کنار بقیه میهن اسلامی داشته، مردم یکدست پای کار بودند و به‌درستی امام شهیدمان سیستان و بلوچستان را پایتخت وحدت اسلامی کشور معرفی کردند.

تا به حال که این‌چنین بوده و ان‌شاءالله به لطف خدا در آینده با قوت بیشتر ادامه خواهد داشت و این یک الگوی موفق وحدت اسلامی است.

به تعبیر امام شهید، وقتی شهید خردسال و چه‌بسا خردسال‌ترین شهید دفاع مقدس از استان سیستان و بلوچستان و از عزیزان اهل سنت است و شهدایی که ما از اهل سنت داریم در دفاع مقدس هشت‌ساله، در مدافعان حرم و سایر عرصه‌های دیگر و تأمین امنیت کشور عزیزمان می‌بینیم که اهل سنت هم در کنار شیعیان شهید داده‌اند.

خون شیعه و سنی در تأمین امنیت و دفاع از میهن اسلامی با هم مخلوط شده است. اینها نمونه‌های این وحدت و الگو‌هایی هستند که می‌توانند در کل جهان اسلام مورد توجه قرار بگیرند و همه جهان اسلام با هم متحد، در جهت دفاع از جهان اسلام و تأمین منافع جهان اسلام با همدیگر همکاری مشترک داشته باشند.

جهاد تبیینی در برابر جنگ شناختی

با توجه به تهاجم فرهنگی و جنگ شناختی دشمن، علما، نخبگان و رسانه‌ها چه وظیفه‌ای در تقویت وحدت و مقابله با تفرقه دارند؟

در این دورانی که دشمن تهاجم فرهنگی خودش را دارد و حتی به تعبیر امام شهید شبیخون فرهنگی‌اش را شروع کرده و جنگ هم یک جنگ ترکیبی است و سبقه غالبش جنگ شناختی و اراده‌هاست، طبعاً کسانی که نفوذ کلامی دارند و تأثیر نفسی دارند و می‌توانند در جامعه تأثیرگذار باشند، باید در این جبهه فرهنگی سربازی کنند و سردار باشند و بتوانند با دشمن و نقشه‌های دشمن مقابله کنند.

دشمن از راه‌های مختلف وارد می‌شود برای ضربه زدن به جهان اسلام و در یک بخش آن ایجاد تفرقه است. در این جهت علما، روحانیون، اساتید دانشگاه، نخبگان و هر کسی که می‌تواند در این جهت نقش ایفا کند و صاحبان رسانه و مطبوعات می‌بایست جهاد تبیینی که مورد تأکید امام شهید بود را با قوت و قدرت دنبال کنند.

این جهاد تبیینی ابعاد مختلفی دارد؛ از بیان نقاط قوت و ظرفیت‌هایی که در جهان اسلام داریم برای اتحاد و اتفاق و مقابله با دشمن، گرفته تا تأکید بر مشترکات در جهات فکری و اعتقادی، در جنبه‌های فقهی و در مسائل عملی که جهان اسلام با آن مواجه است و زمینه اتحاد و همکاری و تعامل و هم‌افزایی وجود دارد.

اینها را باید بیان کنند و بخواهند که دولت‌ها و ملت‌ها از این جهت استفاده کنند.

همچنین باید توطئه‌ها و نقشه‌های دشمن را تبیین کنند؛ دشمنانی که تلاش می‌کنند با استفاده از هر بهانه‌ای، چه بهانه قومیت باشد، چه بهانه مذهب باشد، چه بهانه جغرافیا و کشور‌های مختلف باشد و چه بهانه افکار و جناح‌های سیاسی، در جهان اسلام تفرقه ایجاد کنند.

طبعاً باید این توطئه‌ها و نقشه‌های شوم دشمن را خودشان بشناسند که گرفتارشان نشوند، با بصیرت کامل عمل کنند و برای مردم هم تبیین کنند.

آن وظیفه جهاد تبیینی که امام شهید می‌فرمودند را باید عمل کنند تا مردمی که به اینها گوش می‌دهند و تحت تأثیر این نخبگان هستند، هم با ظرفیت جهان اسلام و اهمیت اتحاد و انسجام و الفت امت اسلامی آشنا شوند و هم با توطئه‌های دشمن و تفرقه‌افکنی‌هایی که می‌کند آشنا باشند و مراقب باشند که در دام دشمن نیفتند و دچار تفرقه نشوند.

پایه‌های وحدت پایدار

برای دستیابی به وحدت پایدار در جهان اسلام چه اصولی باید مورد توجه قرار گیرد؟

اگر بخواهیم یک وحدت پایدار در جهان اسلام داشته باشیم، اولاً به تعبیر امام شهید باید بدانیم که وحدت دستور اسلامی ماست و وظیفه ایمانی. این را باور کنیم که یک حکم قرآنی و وظیفه ایمانی ماست، نه اینکه یک سیاست زودگذر، مقطعی و تاکتیکی باشد.

نکته دوم این است که بر این اساس باید احساس برادری بکنیم؛ آن اخوت ایمانی و اسلامی که در آیه شریفه قرآن آمده است: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ». در احادیث شریف هم آمده است. احساس برادری را نسبت به همه مسلمانان جهان داشته باشیم و برای همدیگر حق برادری بر گردن یکدیگر قائل باشیم و به دنبال ادای این حق برادری باشیم.

نکته دیگر، رعایت عدل و انصاف است؛ همان آنچه در تعبیر امام حسن مجتبی (ع) آمده که خودت را معیار قرار بده در ارتباطاتی که با مردم داریم. آنچه را که برای خودت دوست می‌داری، برای مردم هم دوست بدار و آنچه را برای خودت نمی‌پسندی، برای دیگران هم نپسند.

این انصاف را اگر مبنا قرار بدهیم و رعایت کنیم، در ارتباط با دیگران می‌توانیم یک جامعه متحد و وحدت پایدار به دست آوریم.

اگر ما به احکام اسلامی و خصوصاً احکام اخلاقی اسلام و رعایت اخلاقی که هم در قرآن کریم آمده و هم در روایات آمده است ملتزم باشیم و اگر به حقوقی که در جامعه اسلامی هست ملتزم باشیم، که یک نمونه بارزش رساله حقوق امام سجاد (ع) است که برای حدود ۵۰ صنف و قشر از مردم حقوقی قائل است، اگر این اخلاق اسلامی را بین خودمان رعایت کنیم، اگر این حقوقی را که اسلام برای همه بیان فرموده است به آن ملتزم باشیم و عمل کنیم و آن احساس برادری که گفته شد در جامعه اسلامی رواج پیدا کند، یک جامعه متحد خواهیم داشت و یک اتحاد پایدار.

اگر به تعبیر امام شهیدمان عقل و عقلانیت حاکم بشود و عقل به خرج بدهیم، در عین اینکه اقوام مختلف است و مذاهب مختلف‌اند و هر کسی بر مذهب خودش باقی بماند، ولی این عقلانیت را به خرج بدهد و به حکم عقل که می‌گوید برای دفع شر دشمن مشترک باید متحد بود و برای کسب منافع بیشتر باید هم‌افزایی داشت و متحد بود، اگر این عقلانیت بر جامعه اسلامی حاکم باشد و به آن ملتزم باشیم، طبعاً یک وحدت پایدار را خواهیم داشت.

اگر آن بصیرت را و شناخت کافی و دقیق را از نقشه‌های دشمن و توطئه‌های دشمن داشته باشیم و جبهه خودی و جبهه دشمن را به‌درستی تشخیص بدهیم، طبعاً گرفتار توطئه‌های دشمن که به دنبال ایجاد تفرقه است نخواهیم شد و جامعه‌مان را هم آگاه می‌کنیم و به یک جامعه متحد و یک وحدت پایدار دست پیدا خواهیم کرد.

مهم این است که ما این مشترکاتمان را که فراوان است مورد توجه قرار دهیم و بر آنها تمرکز کنیم، به احکام اسلامی ملتزم باشیم، عدل و انصاف را عمل کنیم و عقل و عقلانیت را بر رفتارمان حاکم کنیم. ان‌شاءالله که خداوند جامعه متحد و وحدت پایدار را نصیب مسلمانان بفرماید.