مطالعات زیارت باید از نگاه سلیقه‌ای به «نظام مسائل» برسد

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمدکاظم رحمان ستایش، عضو هیئت‌علمی دانشگاه قم و مسئول پژوهشکده تفسیر دارالحدیث، در حاشیه آیین رونمایی از کتاب «زیارت؛ گفت‌وگوی حوزه و دانشگاه» اظهار کرد: درگذشته، در مواجهه با زیارت و اداره مراکز زیارتی، در بسیاری از موارد نگاه‌های سنتی و سلیقه‌ای غلبه داشته و موضوعاتی همچون مبانی اعتقادی و الهیاتی زیارت، حقوق زائر، حقوق مرتبط با اداره زیارتگاه‌ها و ابعاد تاریخی و اجتماعی این پدیده کمتر به‌صورت منسجم موردمطالعه علمی قرار گرفته است.

وی افزود: امروز شاهد شکل‌گیری رویکردی تازه و جدی هستیم که می‌کوشد مسائل زیارت را به‌صورت علمی، دقیق و مبتنی بر مسئله‌پژوهی بررسی کند؛ رویکردی که می‌تواند ابعاد گوناگون زیارت و جایگاه آن در فرهنگ عمومی شیعیان را روشن‌تر سازد.

رحمان ستایش با اشاره به انتشار کتاب «زیارت؛ گفت‌وگوی حوزه و دانشگاه» گفت: این اثر مجموعه‌ای از گفت‌و‌گو‌های علمی است که پس از تدوین و تکمیل، در قالب مقالات عرضه شده و در آن بخشی از مسائل مرتبط با زیارت گشوده و زوایای مختلف این حوزه مطرح شده است.

وی تأکید کرد: این کتاب مدعی حل همه مسائل زیارت نیست، بلکه اهمیت آن در طرح‌کردن مسئله‌ها و گشودن مسیر‌های تازه برای پژوهش‌های بعدی است.

عضو هیئت‌علمی دانشگاه قم، استخراج «نظام مسائل زیارت» را یکی از نیاز‌های اساسی این حوزه دانست و افزود: امید می‌رود با فعالیت‌هایی که در پژوهشکده زیارت بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی انجام می‌شود، مجموعه مسائل اصلی و فرعی زیارت شناسایی، دسته‌بندی و در اختیار پژوهشگران قرار گیرد تا هر یک از این موضوعات در قالب پژوهش‌های مستقل و تخصصی بررسی شود.

وی تصریح کرد: زیارت تنها یک رفتار فردی یا آیینی نیست و ابعاد اعتقادی، الهیاتی، حقوقی، تاریخی و اجتماعی متعددی دارد؛ ازاین‌رو مطالعه علمی آن می‌تواند شناخت دقیق‌تری از تأثیر این پدیده در فرهنگ و زندگی اجتماعی شیعیان ارائه کند.

رحمان ستایش خاطرنشان کرد: نتیجه توسعه چنین پژوهش‌هایی می‌تواند به ارتقای فرهنگ زیارت و افزایش اثربخشی و کارآمدی آن در جامعه شیعی کمک کند؛ به‌ویژه اگر پژوهشگران بتوانند زوایای مختلف این پدیده را بر پایه یک نظام مسائل روشن و منسجم مورد بررسی قرار دهند.