چگونه در طوفان حوادث، پناهگاه ایمن کودکان‌مان باشیم؟

نگین قندهاری، دبیر انجمن علمی روانشناسی واحد خواهران دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) در گفت‌و‌گو با خبرنگار آستان‌نیوز، توضیح داد: در روز‌های پرفشار که صدای انفجار و هیاهوی جنگ حضورش را فریاد می‌زند، بسیاری از والدین با این پرسش مواجه‌اند که آیا کودکان می‌توانند از این زخم‌های پنهان جان سالم به در ببرند؟

باید گفت کودکان همان‌قدر که آسیب‌پذیرند، به همان اندازه نیز از توانمندی شگفت‌انگیزی به نام تاب‌آوری برخوردارند. تاب‌آوری یعنی انعطاف‌پذیری در برابر سختی‌ها؛ درست مثل فنری که فشرده می‌شود، اما نمی‌شکند.

وی افزود: مغز کودکان قابلیت بی‌نظیری برای پردازش و انطباق با بحران‌ها، حتی سوگ و اضطراب‌های شدید دارد و آنها می‌توانند با گذر زمان، به سلامت از این مسیر عبور کنند. این تاب‌آوری طبیعی، هدیه‌ای ارزشمند برای عبور از تروماست، اما نباید از نقش حیاتی والدین در این میان غافل شد.

در ادامه، فاطمه گلباف کرمانی، دبیر انجمن علمی علوم تربیتی دانشگاه با اشاره به اینکه استرس والدین مانند موجی ناخودآگاه به کودک منتقل می‌شود، عنوان کرد: این سوال برای بسیاری از مادران پیش می‌آید که نقش آنها در ایجاد آرامش گمشده چیست؟ واقعیت این است که وقتی مادری شوک ناشی از صدای انفجار را برای خود هضم نمی‌کند، ناخواسته اضطراب فرزندش را تشدید می‌کند.

والدین باید بدانند هیجانات کودک مثل لکنت زبان یا شب‌ادراری در این شرایط، واکنش‌هایی طبیعی و گذرا هستند که با گذر زمان بهبود می‌یابند و نباید از بروز این حالات ترسید.

وی در پاسخ به این پرسش که در لحظه وقوع حادثه یا ترس شدید کودک چه اقداماتی ضرورت دارد، ادامه داد: اولین گام، به رسمیت شناختن احساسات کودک است. باید به او بگویید که این احساسات طبیعی هستند و همه ما آنها را تجربه می‌کنیم.

گاهی یک آغوش گرم، نوازشی دلنشین و نوشاندن کمی آب می‌تواند اولین و موثرترین قدم برای تسکین باشد.

گلباف کرمانی خاطرنشان کرد: پس از آرام شدن اولیه، باید به کودک فرصت داد تا درباره تجربه‌اش حرف بزند، آن را نقاشی کند یا در بازی‌هایش بازآفرینی کند؛ چرا که این تخلیه هیجانی، کلید اصلی ورود به مسیر پذیرش و عبور از بحران است.

دبیران این انجمن‌های علمی در پایان توصیه کردند: در روز‌هایی که لرزه بر اندام کوچک کودکان می‌افتد، والدین باید بدانند که قوی‌ترین سپر حمایتی فرزندانشان هستند.

آگاهی و عشق، مسیر عبور از این طوفان را هموار می‌کند و بازگرداندن آرامش به خانه روان، با درک درست ما از وضعیت آغاز می‌شود.

شایان ذکر است، این گفت‌و‌گو که به‌صورت پادکستی با عنوان 《آرامش در طوفان》 منتشر شده و در کانال معاونت فرهنگی دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) در پیام‌رسان ایتا به شناسه کاربری @farhangi_imamreza_ac برای عموم قابل دسترس است.