روایات سیره رضوی نشان‌دهنده اهمیت آگاهی و انتخاب در ازدواج است

به گزارش آستان‌نیوز، همایش علمی مسئله‌محور «فقه نظامات اجتماعی در سیره رضوی»، با حضور جمعی از نخبگان حوزوی و پژوهشگران معارف اهل‌بیت (ع) برگزار شد. در این نشست تخصصی، حجت‌الاسلام علی میرزایی، عضو حلقه اجتهادی فقه نظام خانواده مدرسه عالی فقاهت عالم آل محمد (ع)، به تبیین جایگاه راهبردی روابط همسران با رویکرد انسان‌شناختی پرداخت.

وی، با استناد به آموزه‌های امام رضا (ع)، پیوند میان رشد ایمان و تکریم خانواده را تشریح کرد و گفت: لذت حلال در محیط خانواده را نه تنها یک نیاز مادی، بلکه ابزاری برای نشاط معنوی و بندگی پروردگار دانست.

تبیین نگاه انسان‌شناختی به غرایز بشری

حجت‌الاسلام میرزایی، در ابتدای سخنان خود با تفکیک میان نگاه «تشریعی» و «انسان‌شناختی» در روایات اظهار کرد: مقصود از نگاه انسان‌شناختی، توجه به اخباری است که جنبه توصیفی دارند و به تبیین عالم تکوین و غرایز انسانی می‌پردازند. ائمه معصومین (ع) در این دسته از روایات، غریزه جنسی را به عنوان یکی از ابعاد مهم وجودی انسان توصیف کرده‌اند که واکاوی آن برای درک صحیح نظامات اجتماعی و خانوادگی ضرورت دارد.

وی با تعریف دقیق نهاد خانواده در فقه جعفری خاطرنشان کرد: در نگاه ما، خانواده تنها بر پایه «ازدواج دائم» شکل می‌گیرد. اگرچه در فقه راه‌های متعددی برای تأمین نیاز‌های غریزی تشریع شده است، اما تأکیدات ائمه (ع) نشان می‌دهد که هویت اصیل خانواده و سنگ‌بنای تمدن اسلامی، بر مدار ازدواج دائم استوار است.

پیوند ایمان و محبت به همسر در سیره رضوی

عضو حلقه اجتهادی فقه نظام خانواده، با اشاره به جایگاه نشاط و لذت در زندگی مؤمنانه گفت: امیرالمؤمنین (ع) و امام صادق (ع) در روایاتی معتبر، ساعاتی از زندگی مؤمن را متعلق به لذت‌های حلال و پسندیده دانسته‌اند که این خود کمکی برای انجام تکالیف دینی و تلاش برای معاش است. در این میان، بر اساس آیات قرآن کریم و روایات رضوی، محبت به همسر بارزترین و عمیق‌ترین لذت بشری است.

وی در ادامه به تبیین سنت‌های نبوی در کلام امام رضا (ع) پرداخت و افزود: عالم آل محمد (ع) کثرت روابط عاطفی با همسر را در کنار استفاده از عطر و آراستگی، از سنت‌های برجسته پیامبران الهی برشمردند. بر این اساس، هر چه ایمان فرد کامل‌تر باشد، محبت و توجه او به همسرش نیز بیشتر است؛ این نشان‌دهنده آن است که در ترازوی اسلام، دیانت با گوشه‌گیری و نادیده گرفتن نیاز‌های خانواده سازگار نیست.

هم‌ترازی لذت معنوی و نشاط خانوادگی

حجت‌الاسلام میرزایی، با اشاره به طایفه دیگری از روایات که برابری لذت‌های جسمی حلال با لذت‌های روحی را نشان می‌دهند، بیان کرد: در کلام نبوی، نماز مایه روشنی چشم و روابط همسران مایه لذت معرفی شده است. این تقارن نشان می‌دهد که اسلام میان معنویت و نیاز‌های طبیعی انسان تعارضی نمی‌بیند، بلکه لذت بردن در چارچوب خانواده را مسیری برای تکامل روحی می‌داند.

وی در پایان تأکید کرد: تبیین این دیدگاه انسان‌شناختی در سیره رضوی ثابت می‌کند که برای داشتن جامعه‌ای پویا و تمدن‌ساز، باید به نیاز‌های عاطفی و غریزی در بستر ازدواج دائم به صورت ویژه توجه کرد. وزن دادن به ازدواج دائم در تشریعات اسلامی، نشان‌دهنده اراده دین برای صیانت از کرامت انسان و استواری بنیان خانواده است.