نشریه دادبان ابعاد حقوقی حاکمیت ایران بر تنگه هرمز را تبیین کرد

به گزارش آستان‌نیوز، این ویژه‌نامه تخصصی به مدیرمسئولی دکتر احسان لطفی و با قدردانی از هدایت‌های علمی دکتر مصطفی محسنی ثانی، تدوین شده است.

پژوهش‌گران در این شماره، موضوعات راهبردی را در پنج محور کلیدی زیر بررسی کرده‌اند:

واکاوی رژیم حقوقی تنگه هرمز

 نویسندگان در این بخش به تشریح جایگاه راهبردی ایران در یکی از مهم‌ترین آبراهه‌های جهان پرداخته‌اند.در این تحلیل با استناد به نظریه ژئوپلیتیک «ریملند»، اهمیت کنترل ساحلی و تأثیر آن بر قدرت جهانی تبیین شده است. هم‌چنین مبانی حقوقی «خط مبدأ دریایی ایران» مورد واکاوی قرار گرفته تا چگونگی صیانت از حاکمیت ملی و امنیت در پهنه نیلگون خلیج فارس بر پایه معاهدات بین‌المللی روشن شود.

ایالات متحده در دادگاه جهانی

این فصل از نشریه به دیپلماسی حقوقی ایران در بالاترین مرجع قضایی سازمان ملل اختصاص دارد.پژوهش‌گران به بررسی روند پیگیری دعاوی ایران علیه ایالات متحده در دیوان بین‌المللی دادگستری(ICJ) پرداخته و ابزارهای حقوقی موجود برای مقابله با نقض عهدنامه‌ها و فشارهای یک‌جانبه را تحلیل کرده‌اند.این بخش بر استراتژی‌های حقوقی تأکید دارد که می‌تواند به تثبیت حقوق ملت ایران در صحنه جهانی منجر شود.

جنایت جنگی و حمله به زیرساخت‌ها

در این بخش، نویسندگان با نگاهی به «اساسنامه رم»، به‌کارگیری تسلیحات غیرمتعارف و حمله به اهداف غیرنظامی را جرم‌انگاری کرده‌اند.تحلیل حقوقی ممنوعیت سلاح‌های شیمیایی، بیولوژیک و گلوله‌هایی که رنج غیرضروری ایجاد می‌کنند، در کنار بررسی نقش پدافند غیرعامل در حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی کشور، بدنه اصلی این فصل را تشکیل می‌دهد.تأکید بر سه اصل تفکیک، تناسب و احتیاط به عنوان خط قرمزهای حقوق بشردوستانه از دیگر مباحث این بخش است.

حفاظت از میراث فرهنگی در مخاصمات مسلحانه

پژوهش‌گران در این فصل، میراث تمدنی را فراتر از مرزهای جغرافیایی قلمداد کرده‌اند.با بررسی وضعیت ۲۸ اثر ثبت شده ایران در یونسکو، نقش «کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه» در صیانت از بناهای تاریخی و مذهبی تبیین شده است.

در این بخش، تشریح شده که طبق پروتکل‌های الحاقی، هرگونه استفاده نظامی از اموال فرهنگی یا تخریب عمدی آن‌ها در زمان جنگ، نه تنها نقض فاحش حقوق بین‌الملل، بلکه جنایتی نابخشودنی علیه هویت و تاریخ بشریت است.

تابوی سلاح هسته‌ای

در فصل پایانی، سیر تحول تسلیحات کشتار جمعی از فاجعه هیروشیما تا دکترین‌های مدرن بازدارندگی واکاوی شده است. نویسندگان با نقد نظریه نابودی متقابل تضمین‌شده(MAD)، به تبیین مفهوم «تابوی هسته‌ای» به عنوان یک عرف بین‌المللی پرداخته‌اند که کاربرد این سلاح‌ها را از نظر اخلاقی و حقوقی ناممکن می‌سازد.

هم‌چنین در این تحلیل، مخاطرات فنی و احتمال خطای انسانی در سیستم‌های فرماندهی و کنترل(C2) به عنوان تهدیدی جدی برای بقای تمدن بشری معرفی شده است.

این ویژه‌نامه تخصصی هم‌اکنون در کانال انجمن علمی حقوق دانشگاه بین‌المللی امام رضا(ع) در پیام رسان ایتا به شناسه کاربری @iriu_lawrezvan در دسترس دانشجویان، اساتید و علاقه‌مندان به مباحث حقوقی و استراتژیک قرار دارد.