اندیشه استاد ایرانی در ویترین انتشارات بین‌المللی اشپرینگر ماندگار شد

به گزارش آستان نیوز، در روزگاری که مرز‌های دانش فراتر از جغرافیا حرکت می‌کنند، درخشش نام استادان ایرانی در عرصه‌های بین‌المللی نشان از پویایی علمی کشور دارد. دکتر افسانه غنی‌زاده، دانشیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) که طبق آمار‌های سال ۲۰۲۴ در فهرست دو درصد دانشمندان برتر جهان قرار گرفته، به‌تازگی اثر جدید خود را با عنوان «سهم پایدار فراگیری مادام‌العمر؛ توانمندی اذهان» در انتشارات بین‌المللی اشپرینگر منتشر کرده است. این موفقیت علمی بهانه‌ای شد تا با این استاد برجسته درباره محتوا و دغدغه‌های کتاب جدیدش، به گفت‌و‌گو بنشینیم.

خانم دکتر، لطفاً درباره ایده اصلی و انگیزه‌ای که باعث نگارش این کتاب شد توضیح دهید.

این کتاب در واقع یک کاوش عمیق در زمینه قدرت دگرگون‌ساز یادگیری مادام‌العمر در قرن بیست ویکم است. ما در عصری زندگی می‌کنیم که به آن «مدرنیته سیال» می‌گویند؛ عصری که دیجیتالیزه شده و همه چیز با سرعت در حال تغییر است. دغدغه اصلی من در این اثر، نشان‌دادن این موضوع بود که یادگیری مداوم چطور می‌تواند ذهن انسان را توانمند کند و روی ابعاد مختلف زندگی فردی و اجتماعی اثر بگذارد.

این اثر چه بخش‌هایی از فرایند یادگیری را بررسی می‌کند؟

تلاش کردم در این اثر نگاه جامعی به یادگیری داشته باشم، به همین دلیل سه مرحله اصلی زندگی یعنی آموزش کودکان، بزرگسالان و سالمندان را مدنظر قرار دادم. در این مسیر، ابعاد مختلف یادگیری از جمله مباحث هیجانی، انگیزشی، شناختی، فراشناختی، نگرشی و اجتماعی را به‌دقت واکاوی کردم تا مخاطب با تصویر کاملی از ظرفیت‌های ذهن رو‌به‌رو شود.

در کتاب به موضوع «پارادایم‌های آموزشی» اشاره کرده‌اید؛ مقصود از این رویکرد‌ها چیست؟

در این بخش، مجموعه‌ای از الگو‌های نوآورانه و انسانی را معرفی کرده‌ام. موضوعاتی مثل آموزش پایه، آموزش مبتنی بر صلح، آموزش ارزش‌محور، پداگوژی انتقادی و حتی آموزش در فضای باز را شرح دادم. هدف این است که یادگیری را از حالت خشک خارج کنیم و آن را به فرایندی عمیق‌تر، دموکراتیک‌تر و معنادارتر تبدیل کنیم تا با نیاز‌های واقعی انسان امروز همسو شود.

باتوجه‌به تخصص شما، فناوری و سواد دیجیتال چه جایگاهی در این مسیر دارد؟

قطعاً در جهان سیال امروز نمی‌توان از فناوری غافل شد. بخشی از کتاب به سواد دیجیتال اختصاص دارد. در دنیای امروز یادگیری دیگر به چهاردیواری کلاس محدود نیست. توانایی استفاده هوشمندانه و نگاه انتقادی به فناوری، بخشی جدایی‌ناپذیر از یادگیری مادام‌العمر است که در کتاب به‌تفصیل به آن پرداختم.

چه ویژگی خاصی این کتاب را از سایر منابع مشابه متمایز می‌کند؟

این اثر هم‌زمان یک منبع آموزشی برای یادگیری و یک مرجع علمی برای پژوهشگران است. نکته متمایز آن، پرسش‌ها و تمرین‌های تأملی در پایان هر فصل است. قصدم این بود که خواننده فقط مصرف‌کننده اطلاعات نباشد، بلکه به تفکر شخصی و تجربه‌سازی دعوت شود تا بتواند به یادگیری خود معنا ببخشد.

انتشار کتاب توسط ناشر معتبری، چون اشپرینگر برای دانشگاه چه اهمیتی دارد؟

اشپرینگر از معتبرترین مراجع علمی جهان است و داوری‌های بسیار سختی دارد. وقتی اثری از سوی این ناشر پذیرفته می‌شود، یعنی دستاورد‌های علمی دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) در تراز جهانی قرار گرفته است. این موضوع به ارتقای جایگاه بین‌المللی دانشگاه امام رضا (ع) کمک می‌کند و باعث می‌شود اندیشه‌های محققان ما در دسترس پژوهشگران سراسر جهان قرار بگیرد.

لازم به ذکر است، این کتاب در ۱۱ فصل و ۳۵۳ صفحه تدوین شده و از آوریل ۲۰۲۶ (اردیبهشت ۱۴۰۵) در قالب نسخه‌های چاپی و الکترونیک در اختیار علاقه‌مندان قرار دارد.