اجرای سناریوی جدید نمایشی با آثار منتخب در موزه فرش حرم رضوی

به گزارش آستان نیوز، حجت‌الاسلام‌والمسلمین سید جلال حسینی به مناسبت گرامیداشت ۲۰ خردادماه، «روز ملی فرش»، دراین‌خصوص به خبرنگار ما، گفت: موزه فرش حرم مطهر رضوی همچون سایر موزه‌های کشور به دلیل وقوع جنگ تحمیلی سوم، از اسفندماه ۱۴۰۴ تعطیل و آثار آن به مخزن فرش موزه منتقل شده است.

وی افزود: در این میان، باتوجه‌به بازگشایی تدریجی موزه‌های حرم مطهر رضوی در سال جاری، پروژه چیدمان موزه فرش با آثار و سناریویی جدید به همت معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی در حال پیگیری است. در واقع، این معاونت، چنین شرایطی را تبدیل به فرصت کرد.

نگهداری از ۸۰۰ تخته فرش نفیس

در ادامه، عبدالحسین ملک جعفریان، رئیس اداره گنجینه‌های معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی بیان کرد: موزه فرش این آستان مقدس با دارابودن بیش از ۸۰۰ تخته فرش موزه‌ای و نفیس و در واقع، دست‌یافته‌هایی از دوره صفوی تا عصر حاضر که تمامی آنها از نظر طرح، نقش، رنگ، بافت و...، کم‌نظیر هستند، یکی از غنی‌ترین مجموعه‌های فرش ایران و جهان محسوب می‌شود.

وی گفت: ساختمان موزه فرش آستان قدس رضوی نیز شامل سه‌طبقه فضای نمایشی و یک نیم طبقه فضای کارگاهی و مخزن است که در سال گذشته شاهد نمایش ۱۰۵ تخته فرش زیبا و چشم‌نواز در این موزه بودیم. سایر آثار نیز در مخزن فرش در بهترین شرایط از نظر کنترل دما، رطوبت و نور، نگهداری می‌شود.

ملک‌جعفریان با اشاره به اینکه حسب اصول موزه‌داری باید آثار نمایشی طبق نظر کارشناسان پس از مدت معینی، در راستای به اصطلاح استراحت، از گردونه نمایش خارج و به مخازن منتقل و آثار دیگری جایگزین آنها شود، افزود: رعایت این اصل درباره فرش با وسواس بیشتری انجام می‌شود، زیرا فرش در مقایسه با سایر آثار موزه‌ای از حساسیت و آسیب‌پذیری بیشتری، برخوردار است.

وی عنوان کرد: موزه فرش آستان قدس رضوی نیز با دارابودن دستبافته‌های نفیس بسیار، طرح تعویض فرش‌های نمایشی با فرش‌هایی که در مخزن موجود است را در دستور کار خود قرار داده است.

رئیس اداره گنجینه‌های معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی گفت: هم‌اکنون دست‌بافته‌های منتخب که از بین بیش از ۷۰۰ تخته فرش موجود در مخزن موزه این آستان مقدس (آثاری که در سال گذشته در نمایش نبودند)، طبق نظر کارشناسان خبره برگزیده شده، در حال آماده‌سازی برای نمایش است.

مراحل تغییر و تحولات موزه فرش

ملک جعفریان درباره مراحل تغییر فرش‌های نمایشی با فرش‌های مخزن موزه آستان قدس رضوی، توضیح داد: این مراحل شامل «تعیین طرح و سناریو و انتخاب فرش‌های جدید بر اساس سناریو، ترکیب و اندازه سازه‌های نمایش فرش» و «اندازه‌گیری، شست‌وشو، برش و دوخت پارچه ساپورت بر اساس نحوه نمایش و اندازه سازه»، می‌شود.

وی ادامه داد: از دیگر مراحل این اقدام می‌توان به «دوخت نوار‌های ولکرو به ساپورت بر اساس اندازه و وزن فرش»، «دوخت ساپورت به فرش و تثبیت نوار‌های ولکرو»، «دوخت و تثبیت پارگی، کندگی و آسیب‌های فرش به ساپورت»، «تثبیت ریشه‌های فرش» و «آماده‌سازی نوار ولکرو و چسباندن بر روی ورقه‌های مخصوص»، اشاره کرد.

رئیس اداره گنجینه‌های معاونت موزه‌ها و گنجینه‌های فرهنگی آستان قدس رضوی افزود: «نصب قطعه آماده شده بر روی سازه بر اساس الگوی نوار‌های دوخته شده» و در نهایت «نصب فرش بر روی سازه»، از جمله مراحل این تحول در موزه فرش به شمار می‌آید. البته مرحله تهیه و تنظیم برچسب عنوان معرفی دست‌بافته‌ها که کنار آثار برای استفاده بازدیدکنندگان نصب می‌شود، نیز انجام می‌گیرد.

وی تصریح کرد: بر اساس سناریوی جدید موزه فرش آستان قدس رضوی؛ طبقه اول به نمایش قالی‌ها، قالیچه‌ها و... بافت مناطق شرق و غرب ایران همچون استان‌های خراسان، سیستان و بلوچستان، گلستان، آذربایجان، کردستان، کرمانشاه، همدان و... و همچنین کشور ترکمنستان، اختصاص پیدا کرده است.

ملک جعفریان گفت: طبقه همکف نیز محل نمایش دست‌بافته‌های مناطق مرکزی ایران از جمله استان‌های کرمان، فارس، اصفهان، مرکزی و تهران است. در طبقه منفی یک موزه فرش نیز قالی‌های بزرگ پارچه مناطق خراسان، کرمان، مرکزی، آذربایجان و...، نمایش داده می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: همچنین در طرح جدید موزه فرش، در راستای معرفی بهتر دست‌بافته‌ها، دو مجسمه اسب و شتر به‌منظور نگهداری و نمایش رواسبی و روشتری بافت ایل ترکمن، طراحی و ساخته شده و در طبقه اول موزه فرش قرار می‌گیرد.