هنر دیده شدن در اقیانوس مقالات؛ کارگاهی برای افزایش استناد‌های علمی در دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع)

به گزارش آستان‌نیوز، در این کارگاه آموزشی که با همکاری مشترک دانشگاه بین‌المللی امام رضا (ع) و موسسه استنادی و پایش علم و فناوری جهان اسلام برگزار شد، جمعی از اعضای هیئت علمی و پژوهشگران با شیوه‌های نوین افزایش رویت‌پذیری آثار علمی در فضای بین‌المللی آشنا شدند.

دکتر علی گزنی در این کارگاه تاکید کرد: در فضای رقابتی امروز، تفاوت میان یک مقاله خوانده شده و نادیده گرفته شده، در نحوه معرفی و بازاریابی علمی آن است.

از استناد تا منشن؛ زبانی نو در دنیای علم

وی با تحلیل تغییر پارادایم در سنجش اثرگذاری، خاطرنشان کرد: علاوه بر استناد‌های سنتی، شاخصی به نام منشن یا اشاره در شبکه‌های اجتماعی علمی ظهور کرده است. این شاخص نشان می‌دهد یک اثر علمی تا چه اندازه در فضای آنلاین مورد توجه قرار گرفته و بازنشر شده است. نتایج مطالعات بین‌المللی حاکی از آن است که مقالاتی که در شبکه‌های اجتماعی (به‌ویژه پلتفرم X) مورد توجه می‌گیرند، به دلیل آشنایی تعداد بیشتری از پژوهشگران با نتایج آنها، به طور متوسط استناد‌های علمی بیشتری نیز دریافت می‌کنند.

رقابت با میلیون‌ها اثر؛ ضرورت بازاریابی علمی

دکتر گزنی با اشاره به حجم عظیم داده‌ها در پایگاه‌های جهانی، هشدار داد: در محیطی مانند اسکوپوس با بیش از ۱۰۰ میلیون مدرک نمایه شده و در گوگل اسکالر با صد‌ها میلیون اثر، احتمال دیده شدن تصادفی یک مقاله بسیار اندک است. بنابراین، استفاده از روش‌های فعال برای معرفی نتایج پژوهش، دیگر یک انتخاب نیست، بلکه یک ضرورت برای بقا در فضای رقابتی علم است.

شبکه‌های اجتماعی؛ پلی برای همکاری‌های فرامرزی

اشتراک‌گذاری هوشمندانه پژوهش‌ها در بستر‌های دیجیتال، زمینه‌ساز تعاملات علمی، دریافت بازخورد‌های سریع و حتی شکل‌گیری همکاری‌های مشترک با مراکز صنعتی و سیاست‌گذار خواهد بود.

مدیریت محتوا؛ تخصص جدید پژوهشگران

در بخش پایانی، دکتر گزنی بر این نکته تاکید کرد که داشتن پروفایلی در گوگل اسکالر، اورکید یا ریسرچ‌گیت، به تنهایی کافی نیست.

وی مدیریت شبکه‌های اجتماعی و تولید محتوای علمی را یک تخصص حرفه‌ای دانست و توصیه کرد: پژوهشگران برای موفقیت باید بر شناخت مخاطب، تولید محتوای منظم و تعامل فعال با جامعه علمی تمرکز کنند.

در نهایت، این کارگاه یادآور شد که علم در عصر حاضر، تنها در آزمایشگاه‌ها و کتابخانه‌ها تولید نمی‌شود، بلکه در فضای تعاملی دیجیتال زنده می‌شود.

پژوهشگری که بتواند نتایج یافته‌های خود را به زبان مخاطب بیان کند و با استراتژی‌های درست در فضای مجازی حضور یابد، نه تنها استنادات بیشتری کسب می‌کند، بلکه تاثیرگذاری واقعی پژوهش‌های خود را بر جامعه و صنعت به ارمغان خواهد آورد.

شایان ذکر است، این اقدامات در راستای یک زنجیره جامع برای حمایت از پژوهشگران صورت می‌گیرد. پیش از این نیز کارگاهی تخصصی با تدریس دکتر محمدرضا قانع درباره نکات کاربردی در نگارش مقالات و چالش‌های استفاده از ابزار‌های هوش مصنوعی برگزار شده بود. در آن نشست، بر اهمیت مستندسازی، صراحت در بیان مطالب و استفاده مسئولانه از فناوری‌های نوین تأکید شد تا زیرساخت‌های لازم برای تولید مقالات استاندارد و پذیرفتنی در سطح جهانی فراهم شود.