دارالشفای ۵۰۰ ساله امام رضا (ع)، الگوی جهانی مدیریت درمان

در دل صحنه‌های شلوغ حرم رضوی، جایی که نفس‌ها میان اشک و دعا گره می‌خورد، دارالشفای امام رضا (ع) مرکزی است که تنها در سه روز، در دهه آخر صفر، ۷۵ هزار بیمار را بدون حتی یک فوتی درمان کرد و با اتکای به وقف‌ها، نذورات و خادمین سلامت، معنای تازه‌ای به «طبِ رضوی»، بخشیده است.

دکتر مهدی سلطانی‌فر، مدیرعامل دارالشفای امام (ع) در گفت‌وگویی اختصاصی با «آستان نیوز»، از پشت‌صحنهٔ خدمات دارالشفای حضرت رضا (ع) می‌گوید؛ مرکزی که باتکیه‌بر موقوفات، نذورات مردمی و حضور خادمین سلامت، رکوردهایی کم‌نظیر در درمان، احیای قلبی و مدیریت بحران‌های پرحجم ثبت کرده است.

او تأکید می‌کند: «نه امکانات ویژه داریم، نه بودجه خارق‌العاده؛ اینجا بیشتر از هر چیز، لطف امام رضاست.»در ادامه مطلب این گفتگو را می خوانید.

دارالشفای حضرت رضا (ع) چه سهمی از محل وقف‌ها و نذورات مردمی دارد؟

دارالشفای امام (ع) بیش از ۵۰۰ سال سابقه خدمت دارد و از ابتدا روی وقف و نذورات مردم بنا شده است. امروز هم بخش زیادی از خدمات حتی رایگان، بر پایه همان وقف‌ها ارائه می‌شود.

ما تلاش کرده‌ایم این مسیر را برای مردم شفاف‌تر و قابل مشارکتی‌تر کنیم تا هرکسی بتواند در باقیات الصالحات با خادمین شریک شود.

مردم چگونه در این وقف و نذرها مشارکت می‌کنند؟

روش‌ها متنوع است؛ بعضی‌ها اموال یا پول نقد می‌دهند، بعضی‌ها تجهیزات پزشکی اهدا می‌کنند و عده‌ای هم «نذر وقت» دارند، یعنی به‌عنوان خادم می‌آیند و به زائران بیمار خدمت می‌کنند. همین حضور انسانی، خودش بزرگ‌ترین نذر است.

آیا نذورات هدفمند هم دارید؟ مثلاً فقط برای بیماران نیازمند؟

بله. هر واقف یا نذرکننده می‌تواند تعیین کند پولش دقیقاً کجا خرج شود. حتی اگر بخواهد، اسامی و مشخصات افرادی که از آن کمک بهره‌مند شده‌اند هم برایش ارسال می‌شود. شفافیت در این بخش برای ما بسیار مهم است.

گزارش مصرف نذورات چگونه ارائه می‌شود؟

اگر خود فرد درخواست کند، گزارش کامل ارائه می‌شود حتی کسی که پیگیری داشته باشد می‌تواند چاپ هزینه‌ها را ببیند. تجهیزات اهدایی هم همه رمز اموال دارند و قابل‌رهگیری هستند.

وقف و نذر چه تأثیری در کاهش هزینه‌های درمان مردم دارد؟

چون دارالشفای امام علیه‌السلام خیریه است، تعرفه‌ها از بخش خصوصی پایین‌تر است. اگر کسی همین تعرفه را هم نتواند بپردازد، مددکاری کمکش می‌کند. بعضی بیماران با کمک پزشکان «خادم سلامت» فقط هزینه وسایل مصرفی را می‌دهند و حتی تا رایگان شدن خدمات هم پیش می‌رویم؛ این مجوز شرعی‌اش را تولیت معزز داده‌اند.

آمار تخفیفات و حمایت‌های درمانی چقدر است؟

ماهانه چندین میلیارد تومان تخفیف مستقیم داریم، جدا از خدمات رایگان خادمین سلامت. همه این آمارها ثبت و قابل‌ارائه است.

برای جذب وقف‌های جدید چه برنامه‌ای دارید؟

مهم‌ترین کار، اطلاع‌رسانی است. باید مردم بدانند چنین جایگاهی برای وقف سلامت وجود دارد. در این حوزه هنوز جای کار زیاد داریم.

اعتماد مردم در موضوع نذورات چقدر اهمیت دارد؟

شفافیت اولویت اول ماست همه هزینه‌کردها ثبت می‌شود و آستان قدس هر سال حسابرسی رسمی دارد. کوچک‌ترین تخلف قابل پنهان‌کردن نیست؛ این برای ما یک اصل است.

اگر بین نیت واقف و نیاز روز اختلافی باشد، چه می‌کنید؟

اولویت با نیت واقف است. اگر نیاز دیگری داشته باشیم، با او صحبت می‌کنیم و معمولاً قبول می‌کند. اما اگر نپذیرد، دقیقاً همان چیزی که گفته را انجام می‌دهیم.

آیا وقف‌هایی بوده که تغییر کاربری داده شوند؟

بله اما فقط با تأیید خود واقف مثل موردی که پول برای دارو داده بود، اما ما توضیح دادیم که اگر دستگاه اکو خریداری شود، ماندگارتر هست، واقف پذیرفت و دستگاه تهیه شد.

چشم‌انداز دارالشفای امام علیه‌السلام برای تبدیل‌شدن به الگوی وقف درمانی، چیست؟

ما بیشترین انرژی‌مان را روی کیفیت درمان گذاشته‌ایم، هدف این است که دارالشفا نه‌فقط در ایران، بلکه در دنیا یک الگوی درمانی باشد، تجربه دهه آخر صفر نشان داد این رؤیا دست‌یافتنی است.

در دهه آخر صفر میزبان چه تعداد زائر بودید؟

فقط در سه روز ۷۵ هزار بیمار را بدون خطای دارویی و بدون حتی یک فوتی پذیرش کردیم.

داده‌ها را به هوش مصنوعی دادیم؛ گزارشش این بود: «در دنیا نمونه‌ای مشابه چنین عملکردی وجود ندارد.»

به مقایسه با‌ حج عربستان هم اشاره‌ای شده بود؟

بله. عربستان برای حج ۳ میلیون زائر دارد، با معاینه قبلی، دستبند الکترونیکی، پهپاد و کنترل‌های پیشرفته، اما آمار فوتی‌اش بالاست. ما بدون هیچ‌کدام از این امکانات، جمعیت بیشتری را مدیریت کردیم.