رهبر شهید(رحمت الله علیه)؛ ادیبی سیاستمدار و سیاستمداری ادیب بودند

سید علی‌رضا مهرداد، نویسنده برجسته دفاع مقدس، که دو عنوان کتاب برای رهبر شهید (رحمت الله علیه) تالیف کرده است، در حاشیه دیدار فرهیختگان و فعالان فرهنگی استان خراسان رضوی با تولیت آستان قدس رضوی در گفت‌وگویی با خبرنگار ما، به تشریح ابعاد فرهنگی شخصیت رهبر شهید (رحمت الله علیه) و خاطرات خود از دیدار‌ها و تعاملات ایشان با اهالی فرهنگ، پرداخته است.

به عنوان نویسنده‌ای که درباره سیره رهبر شهید کتاب هم تألیف کرده‌اید، ارزیابی‌تان از نگاه فرهنگی ایشان چیست؟

نگاه رهبر شهید به ادبیات، شعر و نویسندگان، نگاهی منحصر‌به‌فرد و قابل‌توجه است که با هیچ‌یک از دولتمردان و مسئولان سیاسی قابل مقایسه نیست. ایشان نه تنها یک سیاست‌مدار، بلکه یک صاحب‌نظر تمام‌عیار در حوزه ادبیات بودند. برای مثال، در دوران دانشجویی ما (دهه ۷۰)، مقالات رهبر شهید (رحمت الله علیه) درباره حافظ، از منابع اصلی و مراجع درسی دانشکده‌های ادبیات بود. همچنین در حوزه اقبال‌شناسی، نظرات ایشان در زمره منابع دست‌اول و کلیدی است؛ تا جایی که در سفر ایشان به پاکستان، تسلط و نگاه تحلیلی‌شان به اقبال لاهوری، بسیار تاثیرگذار بود.

در حوزه مطالعات ادبی، ایشان چه رویکردی داشتند؟

رهبر شهید (رحمت الله علیه) تسلط بی‌نظیری بر جریان‌سازی‌های ادبی دهه‌های ۴۰، ۵۰ و پس از انقلاب داشتند. سبک شعری ایشان نیز به سبک هندی پهلو می‌زد و در حوزه رمان و داستان نیز، ایشان نه تنها صاحب‌نظر بودند، بلکه با خوانش دقیق آثار کلاسیک جهانی مانند آثار آنتوان چخوف و دیگر نویسندگان بزرگ جهان توصیه‌های راهبردی و دقیقی به اهالی فرهنگ داشتند.

با توجه به سابقه نویسندگی شما درباره ایشان، آیا خاطره‌ای از تقابل‌های ایشان با آثار مکتوب دارید؟

من توفیق داشتم کتاب‌های «دوباره فردوس» (شرح مستند سیره جهادی ایشان در زلزله سال ۴۷ شهرستان فردوس) و کتاب «متولد ۴۲» (خاطرات آقای شمقدری از ایشان) را تالیف کنم. جالب اینکه ایشان نسبت به نگارش آثاری که به شخصیت خودشان می‌پرداخت، بسیار متواضع بودند و حتی فرزندان ایشان همواره نگران بودند که اگر ایشان متوجه نگارش کتابی درباره خودشان شوند، دستور توقف آن را بدهند.

این سیره ایشان در مطالعه و تقریظ‌نویسی بی‌نظیر بود. ایشان بلااستثنا بر کتاب‌هایی که می‌خواندند، تقریظ می‌نوشتند و این نشان‌دهنده دغدغه عمیق ایشان به ترویج فرهنگ کتاب‌خوانی و حمایت از نویسندگان است؛ منشی که رهبر شهید (رحمت الله علیه) با وجود مشغله‌های فراوان، هیچ‌گاه آن را ترک نکردند و این نشان می‌دهد که ادبیات، جزو جدایی‌ناپذیر زندگی و نگاه فکری ایشان بوده است.