وقف در تعالیم اسلامی، یکی از ماندگارترین جلوههای احسان، نیکوکاری و صدقه جاریه بهشمار میآید. واژه «وقف» به معنای خارجکردن مال از مالکیت شخصی و اختصاص آن برای بهرهمندی عمومی و دائمی در راه خداست؛ سنتی الهی که آثار و برکات آن حتی پس از حیات واقف نیز استمرار مییابد.
وقف، ترجمان عملی ایمان به آخرت و روحیه نوعدوستی است. واقف با واگذاری آگاهانه بخشی از دارایی خود، دلبستگی به دنیا را کاهش داده و سرمایهاش را به منبعی پایدار از خیر، خدمت و برکت تبدیل میکند. این سنت حس مسئولیت اجتماعی را تقویت کرده و نام و یاد واقفان را به نیکی در تاریخ و میان مردم ماندگار میسازد.
در طول تاریخ، وقف نقشی بنیادین در شکلگیری و گسترش تمدن اسلامی داشته است. ساخت مدارس، کتابخانهها، بیمارستانها، آبانبارها، مساجد و زیارتگاههای متعدد در جهان اسلام، مرهون موقوفات مردمی است. آستان قدس رضوی نیز از آغاز شکلگیری، بر پایه همین سنت ارزشمند بنا شده و با توسعه نهادهای فرهنگی، اجتماعی و خدماتی، مسیر وقف را تداوم بخشیده است.
امروزه دامنه خدمات اجتماعی موقوفات آستان قدس رضوی بسیار گسترده است و حوزههایی، چون محرومیتزدایی، اشتغالزایی، توانمندسازی اقشار کمبرخوردار، خدمترسانی به زائران و توسعه مشارکتهای اجتماعی را دربرمیگیرد. در همین راستا، طرح «وقف مشارکتی» با شعار «همه میتوانیم یک واقف باشیم» برای مشارکت عموم مردم، حتی با مبالغ اندک، راهاندازی شده است. علاقهمندان میتوانند نذورات و وقفهای خود را از طریق سامانه برخط وقف رضوی به نشانی vaghf.razavi.ir ثبت کنند.
در تقویم رسمی جمهوری اسلامی ایران، روزی با عنوان «روز وقف» نامگذاری شده است و هر ساله به همین مناسبت، برنامهها و فعالیتهای متنوعی در قالب «هفته وقف» یا «دهه وقف» با هدف تبیین، ترویج و گسترش این سنت الهی برگزار میشود.
در صفحه «وقف» در پایگاه آستاننیوز، مجموعهای از اخبار، گزارشها و فعالیتهای مرتبط با اوقاف و اقدامات آستان قدس رضوی در این حوزه، در دسترس مخاطبان قرار دارد.