غدیر؛ عید اکبر و تجلی ولایت در سیره و سخن امام رضا(ع)

در این میان، حضرت علی‌بن‌موسی‌الرضا (ع) با نگاهی ویژه به این روز بزرگ، هم در مقام تبیین نظری و هم در مقام پاسداشت عملی، بر عظمت این عید تاکید کرده‌اند.

آنچه در ادامه می‌خوانید، یادداشتی از دکتر سید حسن حسینی، پژوهشگر بنیاد پژوهش‌های اسلامی آستان قدس رضوی است که به واکاوی ابعاد واقعه غدیر از منظر امام رئوف و بازخوانی سنت‌های آن حضرت در این روز خجسته، می‌پردازد.

در سال دهم هجری، زمانی که حضرت علی (ع) پس از انجام مأموریت یمن برای شرکت در مراسم حجة‌الوداع به پیامبر اکرم (ص) ملحق شد، یکی از ماندگارترین وقایع تاریخ اسلام رقم خورد.

در روز غدیر، حضرت رسول (ص) به دستور مستقیم الهی، تکلیف جانشینی پس از خود را برای مسلمانان روشن کرد و علی (ع) را به مقام ولایت و جانشینی برگزید. این واقعه بزرگ در اعصار بعدی، همواره مورد توجه ائمه اطهار بود و در این میان، حضرت رضا (ع) در فرصت‌های گوناگون به بازگویی جزئیات غدیر و دفاع از حقانیت امیرالمؤمنین (ع) می‌پرداخت.

امام هشتم با آگاهی کامل از اهمیت این روز، در سال‌روز عید غدیر مراسم ویژه‌ای در منزل خود برپا می‌کرد، به حاضران عیدی می‌داد و با کلام ارزشمند خود، ابعاد پنهان این واقعه را آشکار می‌ساخت.

ایشان غدیر را روزی شریف و بزرگ می‌دانست که در آن خداوند برای موضوع ولایت بر مسلمانان، از مردم پیمان گرفت و به پیامبرش ماموریت داد تا این انتصاب را به صورت رسمی و در برابر همگان اعلام کند.

در روایت‌های به‌جامانده از امام رضا (ع)، غدیر روزی است که خداوند آن را به طور ویژه برای پیامبر (ص)، خاندان او و پیروان و محبانشان قرار داده است.

ایشان بر این باور بود که غدیر روز گشایش است؛ روزی که پروردگار در زندگی بنده مؤمن خود برکت می‌اندازد و در انواع رزق و روزی برای او، خانواده‌اش و برادران دینی‌اش وسعت ایجاد می‌کند.

در نگاه امام رضا (ع)، غدیر لبریز از معنا و زندگی است؛ ایشان این روز را زمان آرامش، رهایی از غم، بخشش‌های بی‌عوض، گسترش دانش و عید بزرگ اهل‌بیت می‌دانست.

در کلام ایشان، غدیر روزی برای پوشیدن لباس نو، زدودن اندوه از چهره، رسیدن به رحمت الهی و افطاری دادن به روزه‌داران است. امام (ع) معتقد بود که این روز، زمان تبسم به روی مؤمنان و شادباش گفتن به یک‌دیگر است، به‌طوری که هرگاه مؤمنی برادر خود را ملاقات می‌کند، باید خدای را برای توفیق تمسک به ولایت امیرالمؤمنین (ع) و ائمه اطهار (ع) شکر بگوید.

جلوه‌های عملی این نگاه را می‌توان در رفتار امام (ع) با اصحابش مشاهده کرد. فیاض‌بن‌محمد طوسی که در یکی از روز‌های عید غدیر در محضر امام رضا (ع) حضور داشت، روایت می‌کند که حضرت جمعی از یاران خاص خود را برای افطار نگاه داشت و فراتر از آن، هدایای بسیاری شامل خوراک، پوشاک و حتی انگشتر و کفش برای خانواده‌های آنان فرستاد.

در منزل ایشان همه چیز رنگ و بوی عید داشت و امام (ع) در تمام آن مدت، با شور و تداوم، از فضیلت‌های این روز و ریشه‌های تاریخی آن سخن می‌گفت تا اهمیت غدیر را در ذهن و جوارح پیروانش، حک کند.