مسجد گوهرشاد؛ از کانون تاریخی درسهای حوزه تا میزبانی دوباره از محافل علمی طلبگی
به گزارش آستان نیوز، مسجد گوهرشاد حرم مطهر رضوی در طول تاریخ، تنها محلی برای اقامه نماز و برگزاری آیینهای مذهبی نبوده، بلکه یکی از پایگاههای مهم علمی و آموزشی حوزه مشهد به شمار میرفته است؛ مسجدی که از سدههای گذشته، محل حضور عالمان، فقیهان و استادان علوم دینی بوده و حلقههای درس و مباحثه طلاب در شبستانهای آن شکلگرفته است.
به بهانه برگزاری نخستین جلسه درس خارج فقه آیتالله احمد مروی، تولیت آستان قدس رضوی، در این مسجد تاریخی و همچنین فعالیت چندینساله مدرسه علمیه گوهرشاد، با غلامرضا جلالی، پژوهشگر بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی، درباره پیشینه علمی مسجد گوهرشاد و اهمیت بازگشت محافل علمی طلبگی به این مکان، گفتوگو کردهایم.
جلالی با اشاره به جایگاه تاریخی مسجد گوهرشاد در ساختار علمی مشهد اظهار کرد: این مسجد از زمان ساخت در دوره تیموریان، علاوه بر نقش عبادی، به دلیل قرارگرفتن در جوار حرم مطهر رضوی، به یکی از مراکز مهم فرهنگی و علمی شهر تبدیل شد و در دورههای مختلف، محل حضور عالمان و برگزاری جلسات علمی، بوده است.
وی افزود: اگرچه در منابع تاریخی، آمار دقیقی از تعداد همه استادان و عالمانی که در طول قرنها در مسجد گوهرشاد تدریس داشتهاند، ثبت نشده است؛ اما شواهد تاریخی نشان میدهد که این مسجد بهویژه در دوره قاجار و پهلوی اول، از مهمترین محلهای برگزاری درسهای سطح عالی حوزه مشهد، بوده است.
این پژوهشگر بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی ادامه داد: در دوره رونق حوزه علمیه مشهد، عالمانی همچون آیتالله میرزامحمد آقازاده خراسانی، حاجآقا حسین قمی و دیگر فقها در فضای علمی پیرامون حرم مطهر فعالیت داشتند و مسجد گوهرشاد نیز در شمار مکانهایی قرار داشت که طلاب و فضلای حوزه برای بهرهگیری از این دروس در آن حضور مییافتند.
وی با بیان اینکه درسهای حوزه در مسجد گوهرشاد تنها محدود به فقه و اصول نبود، تصریح کرد: مباحث تفسیری، اخلاقی، معارف اسلامی و نشستهای علمی نیز در این مسجد برگزار میشد و همین موضوع باعث شده است گوهرشاد در حافظه تاریخی حوزه مشهد، جایگاهی فراتر از یک بنای مذهبی داشته باشد.
جلالی با اشاره به دوره آیتالله سید محمدهادی میلانی در مشهد گفت: در دهههای میانی قرن چهاردهم هجری شمسی، با حضور آیتالله میلانی، حوزه علمیه مشهد دوباره رونق ویژهای یافت و جلسات درس خارج ایشان و دیگر استادان حوزه، فضای علمی تازهای در جوار حرم مطهر ایجاد کرد.
وی بازگشت درس خارج فقه به مسجد گوهرشاد را اقدامی در راستای احیای هویت تاریخی این مکان دانست و اظهار کرد: توجه تولیت آستان قدس رضوی به تقویت فضای علمی و طلبگی در مسجد گوهرشاد، در واقع توجه به یکی از کارکردهای اصیل این مسجد است؛ چراکه گوهرشاد در طول تاریخ همواره محل پیوند میان عبادت، دانش و تربیت دینی بوده است.
این پژوهشگر با اشاره به فعالیت مدرسه علمیه گوهرشاد در سالهای اخیر گفت: راهاندازی و استمرار فعالیت این مدرسه در فضای مسجد گوهرشاد، زمینهای برای حضور دوباره طلاب و شکلگیری ارتباط میان نسل جدید حوزه با یکی از مهمترین میراثهای علمی مشهد فراهم کرده است.
وی افزود: مسجد تاریخی گوهرشاد ظرفیت آن را دارد که در کنار نقش زیارتی و فرهنگی، بهعنوان یک پایگاه علمی در حرم مطهر رضوی موردتوجه قرار گیرد و برگزاری دروس خارج و برنامههای علمی حوزه میتواند این جایگاه تاریخی را تقویت کند.
جلالی در پایان خاطرنشان کرد: احیای فضای علمی مسجد گوهرشاد، استمرار یک سنت دیرینه است؛ سنتی که طی قرنها، عالمان و طالبان علم را در جوار بارگاه حضرت رضا (ع) گرد هم آورده و امروز میتواند با برنامهریزی علمی و حمایت مجموعه آستان قدس رضوی، دوباره به یکی از جلوههای مهم حوزه علمیه مشهد تبدیل شود.
- پربازدیدترین
- آخرین اخبار
تلویزیون اینترنتی آستان نیوز
